Krok po kroku przed badaniem z podaniem kontrastu. Co pacjent powinien wiedzieć?

Kontrast to środek, który wprowadza się do narządów i tkanek w trakcie niektórych badań, aby je lepiej uwidocznić. Jest on bezpieczny dla zdrowia, ale do badania z jego użyciem należy się odpowiednio przygotować. Tomografia komputerowa, angiografia czy rezonans magnetyczny to badania, które służą uzyskaniu obrazów wewnętrznych tkanek i narządów organizmu w nieinwazyjny sposób.

Tomografia to odmiana prześwietlenia rentgenowskiego, która łączy powstałe w wyniku badania obrazy w obrazy przekrojowe lub trójwymiarowe. Celem angiografii jest uzyskanie obrazów naczyń krwionośnych. Jej odmianą jest koronarografia, czyli badanie tętnic wieńcowych. Z kolei rezonans korzysta z pola magnetycznego-fale elektromagnetyczne dają obraz struktur ciała.

Przy wykonywaniu wszystkich tych badań wykorzystuje się kontrast, czyli środek cieniujący, który na powstałych w ich wyniku obrazach ma uwidocznić określone narządy i tkanki. Nie wchodzi w reakcje z innymi lekami, a także nie bierze udziału w metabolizmie organizmu. Nie rozprzestrzenia się również po całym ciele, a tylko tam, gdzie jest potrzebny. Kontrast najczęściej podaje się dożylnie lub doustnie.

W skład kontrastu wchodzi między innymi jod, który odgrywa wielką rolę w pracy tarczycy. Dlatego osoby cierpiące na nadczynność lub niedoczynność tarczycy powinny unikać środków kontrastowych. Mogą być poddane badaniu z ich użyciem, tylko jeśli mają stwierdzone prawidłowe parametry TSH, fT3 i fT4. Nie zaszkodzi również konsultacja z endokrynologiem.

Kontrast może być uczulający. Reakcja uczuleniowa występuje zwykle w ciągu pierwszych 20 minut po zaaplikowaniu kontrastu. Poważna reakcja uczuleniowa, czyli reakcja anafilaktyczna występuje jednak rzadko. Osoby, które cierpią na jakąkolwiek alergię, przed badaniem powinny mieć przeprowadzoną próbę biologiczną. Zachodzi ona poprzez podanie dożylne niewielkiej ilości substancji. W razie wystąpienia reakcji, aplikuje się leki antyalergiczne.

Przy określonym typie badań mogą pojawić się również pewne skutki uboczne zażycia kontrastu. Zdarzają się jednak rzadko i zwykle nie mają poważnego przebiegu. Kontrast wywołać może na przykład kaszel, kichanie, nudności, wysypkę, swędzenie i pocenie (w przypadku tomografii), ból głowy i uczucie gorąca (przy rezonansie).

Kontrast może być także szkodliwy dla osób z upośledzoną czynnością nerek. Dlatego przed badaniem z jego użyciem należy sprawdzić sprawność nerek pacjenta, której miernikiem jest poziom kreatyniny wyrażany współczynnikiem GRF (współczynnik przesączania kłebuszkowego). Jeśli jego wartość nie przekracza 30, niemożliwe jest wykonanie badania, ponieważ organizm będzie miał problemy z wydaleniem kontrastu. Wyniki badań kreatyniny uważa się za aktualne, jeśli były przeprowadzone na 7 dni przed badaniem z kontrastem dla osób z zaburzeniami pracy nerek i na 21 dni dla osób ze zdrowymi nerkami.

Ostrożność przed badaniami z kontrastem powinny zachować także osoby chore na cukrzycę. Do leczenia cukrzycy typu 2 powszechnie stosuje się metforminę. Lek należy odstawić na 48 godzin przed i po badaniu z użyciem kontrastu. Odstawienie powinno być jednak skonsultowane z lekarzem nadzorującym leczenie cukrzycy.

Jeśli badaniu z użyciem środka kontrastowego poddawana jest kobieta karmiąca, to nie powinna karmić dziecka w ciągu doby po badaniu. Ściągnięte w tamtym czasie mleko nie nadaje się do spożycia.


Kontrast wydalany jest z organizmu razem z moczem. Dlatego po badaniu z jego udziałem lekarze zalecają spożywanie obfitych ilości wody, aby jak najszybciej pozbyć się substancji z organizmu. Zaleca się powstrzymanie od posiłku na 4 godziny przed badaniem, a także wypicie litra niegazowanej wody przez 6 godzin poprzedzających badanie.

Kontrast jest substancją obcą w organizmie więc choć generalnie jest bezpieczny i nie wywołuje zmian w organizmie, to mimo wszystko nie jest całkowicie obojętny dla naszego zdrowia. Pacjent ma prawo nie zgodzić się na podanie kontrastu, jednak trzeba pamiętać o tym, że bez niego obrazy będą znacznie mniej wyraźne, a zatem dostarczą lekarzom mniej informacji. Skutki uboczne kontrastu nie są zbyt dokuczliwe więc dla naszego własnego zdrowia lepiej się zgodzić na kontrast – oczywiście o ile nie występują wyraźne przeciwwskazania zdrowotne.

​Opracował: Maciej Koprowicz




żródła:
1. http://zdrowie.gazeta.pl/Zdrowie/1,101459,16773840,Tomografia_komputerowa_z_kontrastem.html
2. http://www.poradnikzdrowie.pl/sprawdz-sie/badania/kontrast-po-co-go-podawac-i-kiedy-wywoluje-uczulenie_44234.html
3. http://rezonansolkusz.pl/blog/kontrast-a-objawy-uboczne/
4. http://www.luxmed-diagnostyka.pl/dla-pacjentow/niezbednik/przygotowanie-do-badan/tomografia-komputerowa
5. https://imed24.pl/poradnik-pacjenta/przygotowanie-do-badan/badania-radiologiczne/przygotowanie-do-rezonansu-magnetycznego
6. https://portal.abczdrowie.pl/czym-jest-kontrast-i-kiedy-sie-go-stosuje
7. https://portal.abczdrowie.pl/rezonans-magnetyczny-z-kontrastem
8. https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Arodek_cieniuj%C4%85cy
9. http://www.rexmedicasport.pl/baza-wiedzy/jak-przebiega-badanie-z-podaniem-kontrastu/
10. http://elblagdiagnostyka.nu-med.pl/p,206,odpowiedzi-na-pytania.html

  RSS
Komentarze użytkowników (0)
© 2019 Copyright by "Silni w Chorobie" Marcin Meszko
Niniejsza strona www oraz jej podstrony wraz ze wszystkimi zamieszczonymi na niej materiałami są objęte prawami własności intelektualnej Marcina Meszko, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą „Silni w Chorobie Marcin Meszko” z siedzibą w Toruniu. Czytaj więcej
Wyłaczajac blokowanie reklam wspierasz nasz portal i pomagasz rozwijać projekt Silniwchorobie.pl