Ankieta:

Czy chiałabyś/ chciałbyś żeby Twoje składki wpływały na Twoje prywatne subkonto, którym mogłabyś/ mogłbyś dysponować w czasie leczenia, choroby?

(Nie)pełno(s)prawni w pracy

Niepełnosprawność jest pojęciem niezwykle szerokim. W związku z jego wielowymiarowym rozumieniem nie istnieje jedna definicja osoby niepełnosprawnej. W polskich aktach prawnych jest to osoba, u której stałe albo długotrwałe naruszenie sprawności organizmu na zawsze lub okresowo ogranicza, utrudnia lub uniemożliwia pełnienie ról społecznych i życiowych. Tych ograniczeń obawiają się pracodawcy, którzy pomimo ruchów integracyjnych wciąż lękają się zatrudnienia osoby niepełnosprawnej.

Studenci Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, którzy uczestniczą w projekcie UNI-KOMP-AS mają możliwość wzięcia udziału w szkoleniu przygotowującym do zawodu trenera pracy. Ta wciąż nierozpowszechniona w Polsce profesja dotyczy pomocy w znalezieniu i utrzymaniu pracy przez osoby niepełnosprawnej. Ścieżka usług społecznych została przygotowana specjalnie dla studentów takich kierunków jak pedagogika czy praca socjalna. Poza szkoleniem przygotowującym do zostania trenerem pracy, które trwało 40h i było zakończone egzaminem, studenci mają możliwość uczestnictwa w kursie języka migowego (pierwszy stopień języka migowego trwa najczęściej 60-70 godzin) oraz koordynowania rodzinną pieczą zastępczą, czyli sprawowania kontroli i wspierania rodzin zastępczych i rodzinnych domów dziecka. Zadaniem koordynatora jest m.in. zapewnienie im dostępu do pomocy specjalistycznej dla dzieci m.in. z zakresu rehabilitacji i socjoterapii, zgłaszanie do ośrodków zajmujących się adopcją dzieci, których sytuacja prawna została uregulowana oraz udzielanie wsparcia pełnoletnim wychowankom, które opuściły rodzinę zastępczą lub rodzinny dom dziecka.

Głównym dokumentem regulującym możliwość zatrudnienia osób niepełnosprawnych jest Kodeks Pracy. Osoby z dysfunkcjami podlegają w większości tym samym prawom i obowiązkom, co ludzie pełnosprawni. Samodzielnie nie mogą podjąć pracy osoby, które nie mają zdolności do czynności prawnych, czyli osoby ubezwłasnowolnione. W ich przypadku zgodę na pracę musi wyrazić przedstawiciel ustawowy, który sprawuje nad nimi opiekę.

W prawodawstwie rozróżnia się trzy stopnie niepełnosprawności: lekki, umiarkowany, znaczny. Orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności jest tożsame całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji, o umiarkowanym stopniu–całkowitej niezdolności do pracy, zaś o lekkim–częściowej niezdolności do pracy. To nazewnictwo doprowadziło do wytworzenia błędnego przekonana, że większość niepełnosprawnych nie może pracować. W rzeczywistości podjąć pracę można niezależnie od orzeczonego stopnia niepełnosprawności, a komisje orzekające często zmieniają niepełnosprawnym przyznane wcześniej kategorie.

O zatrudnieniu w praktyce decyduje lekarz medycyny pracy. Wówczas do zadań pracodawcy należy przystosowanie stanowiska pracy do potrzeb danej osoby. Jedną z najczęstszych obaw jest kosztowność tego przedsięwzięcia. Wtedy pracodawca może liczyć na dofinansowania i ulgi związane z zatrudnieniem osoby niepełnosprawnej między innymi dotyczące niepłacenia składek na PFRON.

Czas pracy osoby niepełnosprawnej nie może przekraczać 8 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo. Osoby ze znacznym lub umiarkowanym stopniem nie mogą pracować dłużej niż 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo przy zachowaniu takiego samego wynagrodzenia. Mają również prawo do dodatkowego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 10 dni roboczych w roku kalendarzowym pod warunkiem, że dana osoba przepracowała już rok. Dodatkowe dni przeznaczone na urlop nie przysługują tym, którzy mają więcej niż 26 dni urlopu wypoczynkowego. W praktyce urlop ten jest wykorzystany alternatywnie, ponieważ niepełnosprawni mają również prawo do zwolnienia od pracy przy jednoczesnym zachowaniu prawa do wynagrodzenia gdy wyjeżdżają na turnusy rehabilitacyjne. Pobyt na nich może trwać do 21 dni roboczych raz w roku.

Osoby z dysfunkcjami nie mogą pracować nocami (z wyjątkiem stróża, ochroniarza) ani w godzinach nadliczbowych. Z dodatkowych przywilejów osoby niepełnosprawne mają prawo do dodatkowej przerwy na gimnastykę usprawniającą lub wypoczynek. Wynosi ona 15 minut i jest wliczana do czasu pracy. W przypadku, gdy osoba z dysfunkcją musi wykonać badania specjalistyczne, zabiegi lecznicze lub usprawniające w godzinach pracy, może poprosić pracodawcę o zwolnienie wówczas od pracy przy zachowaniu prawa do wynagrodzenia. Po zsumowaniu wszystkich dni urlopu i zwolnienia od pracy, nie może być ich jednak więcej niż 21 dni w roku kalendarzowym.

Największą obawą, z którą mierzą się niepełnosprawni i ich rodziny, gdy stają przed szansą podjęcia pracy jest strach dotyczący odebrania renty z tytułu niezdolności do pracy. Jest to obawa bezzasadna. Renta może zostać zawieszona, ale tylko na czas, gdy osoba, która jest do niej uprawniona zarabia powyżej określonej kwoty (więcej niż 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał). W przypadku, gdy przychód przekracza 70% wynagrodzenia miesięcznego (2838,60 zł), ale nie będzie wyższy niż 130% wynagrodzenia przeciętnego to renta zostaje zmniejszona o kwotę przekroczenia. W przypadku renty socjalnej zostaje zawieszona wówczas, gdy osiągnięty został przychód w łącznej kwocie wyższej niż 70% przeciętnego wynagrodzenia za kwartał. Od 1 grudnia ta kwota to 2838,60 zł.

Zatrudnienie osoby niepełnosprawnej jest praktyką konieczną, aby niepełnosprawni stali się aktywną częścią społeczeństwa. Zachęcanie ich do podjęcia pracy jest szansą na stworzenie zróżnicowanego rynku zatrudnienia, w którym swoje miejsce będzie mógł odnaleźć każdy człowiek.

Magdalena Zając



źródła:
1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks Pracy;
2. Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych;
3. Ustaw z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy;
4. Majewski T., Zatrudnienie wspomagane osób niepełnosprawnych, Krajowa Izba Gospodarczo-Rehabilitacyjna, Warszawa 2006.

 

  RSS
Komentarze użytkowników (0)
© 2018 Copyright by "Silni w Chorobie" Marcin Meszko
Niniejsza strona www oraz jej podstrony wraz ze wszystkimi zamieszczonymi na niej materiałami są objęte prawami własności intelektualnej Marcina Meszko, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą „Silni w Chorobie Marcin Meszko” z siedzibą w Toruniu. Czytaj więcej
Wyłaczajac blokowanie reklam wspierasz nasz portal i pomagasz rozwijać projekt Silniwchorobie.pl