Hipermnezja, czyli pamięć absolutna

Gdybyśmy mogli pamiętać każdy szczegół swojego życia… Brzmi to kusząco, ale w rzeczywistości nieograniczona pamięć byłaby dla nas dużym ciężarem. Pamięć absolutna to nie science fiction–takie zjawisko istnieje naprawdę.

„Pamięć absolutna” kojarzy się przeciętnemu człowiekowi zapewne głównie z filmem z Arnoldem Schwarzeneggerem z 1990 roku. Jego akcja dzieje się w przyszłości–ludzie skolonizowali już Marsa, a nowoczesna technologia umożliwia zapisywanie w umyśle człowieka wspomnień niczym w pamięci komputerowej.

W rzeczywistości mózg człowieka może pomieścić o wiele więcej informacji niż komputer. Jednak podobnie jak w przypadku dysków twardych, jego możliwości są ograniczone–nie wszystkie informacje, z którymi się spotykamy, udaje się nam zapamiętać. Pamiętanie wszystkiego byłoby po prostu dla naszego umysłu zupełnie zbędnym obciążeniem–na przykład, po co nam pamiętać, co 11 lutego 2008 roku jedliśmy na śniadanie? Są jednak osoby, które pamiętają i takie szczegóły.

O takich osobach mówimy, że mają hipermnezję, czyli pamięć absolutną. Naukowa nazwa tego zjawiska to highly superior autobiographical memory (HSAM), czyli ponadprzeciętna pamięć autobiograficzna. Polega ona na wyjątkowej zdolności do przypominania sobie śladów przeżyć psychicznych z własnej przeszłości. Innymi słowy–osoby z hipermnezją mogą w dowolnym momencie przypomnieć sobie dowolne wydarzenie z dowolnej chwili życia.

Diagnozuje się ją u osób, które spełniają dwa kryteria–zdolne są do przywołania nawet najdrobniejszych detali sprzed lat i które cechuje ultraintrowersja, czyli wyjątkowo silna tendencja do kierowania swojej percepcji na własne myśli i przeżycia. HSAM nie należy mylić z zespołem sawanta, czyli fenomenalnej pamięci, którą niekiedy miewają osoby niepełnosprawne intelektualne. Hipermnezja dotyczy bowiem tylko i wyłącznie własnych przeżyć.

Wielu z nas może się pochwalić dobrą pamięcią, ale to jeszcze za mało, byśmy mogli nazwać ją absolutną. Hipermnezja jest więc zjawiskiem niezmiernie rzadkim. Może wystąpić w stanie hipnozy i momentach z pogranicza śmierci, ale są osoby, dla których taka absolutna pamięć autobiograficzna jest codziennością. Wiele z nich pewnie nawet nie wie, że „cierpi” na taką niezwykłą przypadłość. Nauka zdążyła jednak opisać zaledwie około 20 przypadków hipermnezji.

Badania nad tym zjawiskiem rozpoczęto dopiero w 2006 roku, a ich rezultaty opisano w piśmie „Neurocase”. Pierwszą osobą, którą zbadano pod kątem hipermnezji była Amerykanka Jill Price. Rezonans magnetyczny wykazał, że Jill ma powiększone płat skroniowy i jądro ogoniaste, a właśnie w tych częściach mózgu mieszczą się ośrodki odpowiedzialne za pamięć. Tak zwany hipokamp pełni ważną rolę w przenoszeniu zgromadzonych informacji z pamięci krótkotrwałej do długotrwałej.

Być może to właśnie szczególne właściwości hipokampu osoby z hipermnezją mogą odpowiadać za tak fenomenalną pamięć autobiograficzną. Inny badany pacjent, znany tylko pod inicjałami HK, ma zwiększoną prawą połowę ciała migdałowatego. Ono również pełni rolę w przetwarzaniu informacji, a także odpowiada za wytwarzanie emocji.

Kiedy zdarzy nam się zapomnieć o ważnej rocznicy bądź wracamy ze sklepu i przypomina nam się, że nie kupiliśmy jednej potrzebnej rzeczy, być może myślimy sobie: „Chciałbym móc pamiętać wszystko!”. Ale osoby z hipermnezją przekonują, że nie ma im czego zazdrościć. Gromadzą one bowiem nie tylko wspomnienia i informacje dobre i pożyteczne, ale również te negatywne–każdy zły moment pamiętają z całą dokładnością, co nie jest wcale miłe. W dodatku ich fenomenalna pamięć, z racji tego, że dotyczy tylko ich osobistych wspomnień, nie przydaje im się wcale w szkole ani pracy. Mimo wszystko powinniśmy czuć ulgę, że możliwości naszej pamięci są ograniczone–pamiętać dosłownie wszystko to nic dobrego.

​Maciej Koprowicz



źródła:
​1. https://pl.wikipedia.org/wiki/Hipermnezj
​2. https://pl.wikipedia.org/wiki/Introwersj
​3. https://pl.wikipedia.org/wiki/Cia%C5%82o_migda%C5%82owat
​4. https://pl.wikipedia.org/wiki/Hipokam
​5. https://nicprostszego.wordpress.com/2012/05/26/pamiec-absolutna-przeklenstwa-hipermnezji
​6. http://brainmax.pl/blog-post/czym-jest-hipermnezj
​7. http://kociswiatasd.blox.pl/2015/09/HIPERMNEZJA-W-PRAKTYCE.htm
​8. https://urodaizdrowie.pl/hipermnezja-pamiec-absolutn
9. http://www.psychologia.net.pl/artykul.php?level=277

 

 

  RSS
Komentarze użytkowników (0)
© 2018 Copyright by "Silni w Chorobie" Marcin Meszko
Niniejsza strona www oraz jej podstrony wraz ze wszystkimi zamieszczonymi na niej materiałami są objęte prawami własności intelektualnej Marcina Meszko, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą „Silni w Chorobie Marcin Meszko” z siedzibą w Toruniu. Czytaj więcej
Wyłaczajac blokowanie reklam wspierasz nasz portal i pomagasz rozwijać projekt Silniwchorobie.pl