Komunikacja w świecie autyzmu

Osoby z autyzmem nie są wyłączone z życia w społeczeństwie. Pomimo tego, że ich funkcjonowanie w gronie innych ludzi nie należy do łatwych, to osoby z autyzmem kończą szkoły, zdają matury, studiują, poszukują pracy i zakładają rodziny.

Podczas komunikacji z osobą, która ma autyzm, warto pamiętać o formach grzecznościowych. Zwroty „proszę Pana”, czy „proszę Pani” są dla nich niezwykle cenne, ponieważ pokazują, że traktujemy ich z szacunkiem, na równym poziomie z osobami zdrowymi, z którymi nawiązując kontakt nie przechodzimy od razu na „Ty”.

Kluczem do skutecznej komunikacji z osobą autystyczną jest jasność i prostota wypowiedzi. Dwuznaczności, metafory i ironia sprawiają im poważne trudności. „Podskocz po to na jednej nodze” dla osoby z autyzmem będzie miało wyłącznie dosłowne znaczenie ze względu na specyficzne działania ośrodka z mózgu odpowiadającego za rozumienie idiomów i tego typu sformułowań.

Osoby z tą przypadłością znacznie lepiej rozumieją i zapamiętują to, co zobaczą, niż to, co usłyszą. Z tego względu bardzo cenią sobie plany i instrukcje, w których zawarte są piktogramy lub obrazki przedstawiające, co o danej porze je czeka, lub co powinny wykonać. Z tego powodu osoby autystyczne cieszą się, mając przygotowane listy zadań, w których mogą zaznaczać to, co już wykonały, widząc postępy i efekty swojej pracy.

Ilustrowanie słów zdjęciami lub rysunkami pozwala zobaczyć to, z czego wyobrażeniem mogą mieć poważne trudności. Jeśli podczas rozmowy z osobą autystyczną  mamy wątpliwości, czy dobrze nas zrozumiała, warto dopytać i ewentualnie uprościć językowo to, co staraliśmy się przekazać.

Koniecznym jest, aby swoje wypowiedzi kierować bezpośrednio do niej, dotykając delikatnie ramienia, tak aby zwróciła na nas uwagę. Jeśli nie uzyskujemy odpowiedzi na pytanie, które jej zadaliśmy, nie oznacza to, że jesteśmy lekceważeni. Prawdopodobnie wówczas po prostu potrzebuje dłuższego czasu na sformułowanie myśli i obudowanie jej słowami.

Autystycy najlepiej funkcjonują w środowisku, które jest im dobrze znane. Zmiany w otoczeniu, w którym przebywają, nie są wobec tego mile widziane. W skupieniu na rozmowie przeszkadzać im będą wszelkie elementy rozpraszające, do których zaliczyć należy hałas, ostre światło, ruchome dekoracje, a nawet zapachy. Wyeliminowanie tych bodźców znacząco podniesie komfort rozmowy obu stronom.


Sytuacje, które opisujemy osobie autystycznej, winny opierać się na tym, czego mogła kiedyś doświadczyć. Dzięki temu np. stany emocjonalne czy uczucia, z których wyrażaniem może mieć problemy, nie będą dla niej abstrakcją. Dobrym przykładem, który to ilustruje, jest rozmowa o naszym złym samopoczuciu w oparciu o wspomnienia osoby austystycznej, która kilka miesięcy temu też była chora i pamięta, co ją wówczas bolało, co musiała robić i na co nie miała siły.

W przypadku, gdy wspólnie wykonujemy jakieś zadania, lub uczymy wykonywać je osobę z autyzmem, cenne jest pokazanie zastosowania przedmiotów, których później będzie musiała użyć oraz ich łatwe rozmieszczenie, aby nie stresowała się zbędnymi poszukiwaniami.

Bardzo szkodliwa jest zmiana poleceń, ponieważ wywołuje chaos i nerwowość w umyśle osoby z dysfunkcją, która już zorganizowała w swojej głowie cały dzień i poukładała w odpowiedniej kolejności czynności, które musi wykonać. Zadawanie jej zbyt wielu pytań otwartych nie jest wskazane–odczuwana presja i niemożność sformułowania wszystkiego, co ma w głowie rodzi w niej frustrację i niechęć do podejmowania dalszej rozmowy.

Wyjaśnienie obowiązujących w danej grupie np. zawodowej reguł ma jasno określić zakres tego, co wolno robić, a co jest zakazane. Zakazy muszą jednak zawierać zaprezentowanie alternatywy dla tego, czego robić nie należy. W przypadku pracownika dobrym komunikatem jest np. wyjaśnienie, że nie wolno wychodzić z pracy wcześniej bez pozwolenia, ale można za to w wyjątkowych sytuacjach zgłosić się z taką potrzebą wcześniej do pracodawcy. Dzięki tam sformułowanym instrukcjom osoba autystyczna nie musi się dodatkowo niepokoić.

Zróżnicowany charakter zaburzeń autystycznych nie tworzy jednolitego obrazu osób, które się z nim zmagają. Pomimo tego i problemów z tworzeniem relacji społecznych, komunikacja z nimi jest możliwa przy odpowiedniej dozie wiedzy i cierpliwości.

Magdalena Zając


źródła:
1.http://www.autismo.pl/?page_id=258

  RSS
Komentarze użytkowników (0)
© 2018 Copyright by "Silni w Chorobie" Marcin Meszko
Niniejsza strona www oraz jej podstrony wraz ze wszystkimi zamieszczonymi na niej materiałami są objęte prawami własności intelektualnej Marcina Meszko, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą „Silni w Chorobie Marcin Meszko” z siedzibą w Toruniu. Czytaj więcej
Wyłaczajac blokowanie reklam wspierasz nasz portal i pomagasz rozwijać projekt Silniwchorobie.pl