Dla kogo Środowiskowe Domy Samopomocy?

We współczesnym świecie osobowość człowieka jest niejednokrotnie zaburzona. Zmienia się system wartości, osoby słabsze psychicznie czy niepełnosprawne zamykają się w sobie, mają problemy z dostosowaniem się do otaczających zmian w życiu. Tempo tych zmian potęguje stres, a w konsekwencji załamanie nerwowe.

Zaburzenia psychiczne powodują zmiany w postrzeganiu, rozumieniu trudnych spraw. Dochodzi do zerwania kontaktu chorego ze środowiskiem, stąd istotne są zajęcia ułatwiające otwarcie się, inaczej mówiąc pracę nad sobą. Środowisko społeczne stwarza konkretne wymagania, a chorzy psychicznie, ich rodziny często są traktowani z dystansem. Pojawiają się wartości destrukcyjne–obojętność, nienawiść, zwątpienie.

Brakuje możliwości zatrudnienia, powrotu do środowiska. Chory psychicznie to dla zdrowych często „inny”, niezrozumiały, budzący lęk. W związku z tym pojawiła się potrzeba pomocy społecznej, terapii psychologicznej, opieki zdrowotnej–stąd pomysł tworzenia środowiskowych domów samopomocy, umożliwiających rozwój i funkcjonowanie.

W okresie poprzedzającym zmiany w Polsce uważano, że osoby z zaburzeniami zdrowia psychicznego powinny żyć odizolowane. Na szczęście wraz z upływem lat uświadomiono społeczeństwu konieczność zmian i integracji w lokalnej społeczności. Środowiskowe Domy Samopomocy działają na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej oraz w oparciu o ustawę z dnia 19 sierpnia 1994 roku o ochronie zdrowia psychicznego. Podlegają pomocy społecznej, a ich finansowanie jest pokrywane ze środków wojewody, w przypadku gdy dochód podopiecznego i jego rodziny stanowi niższy dochód niż próg umożliwiający korzystanie z Pomocy Społecznej.

Środowiskowe Domy są zakładane, prowadzone i często finansowane również przez fundacje, stowarzyszenia i kościoły. Podstawowa zasadą przyjęcia do ŚDS-u jest rozpoznanie przez lekarza psychiatrę, odnośnie osoby chorej psychicznie bądź podobne rozpoznanie dokonane przez lekarza neurologa czy psychiatrę,  gdy decyzja dotyczy pacjenta niepełnosprawnego intelektualnie.

Rozróżnić można trzy rodzaje Środowiskowych Domów Pomocy:

–dla osób z przewlekłymi zaburzeniami psychotycznymi (pojawiają się wówczas takie stany umysłu,  w których występują poważne zaburzenia w postrzeganiu rzeczywistości);
–dla osób niepełnosprawnych intelektualnie w stopniu głębokim, umiarkowanym i lekkim;
–dla osób wykazujących przewlekłe zaburzenia czynności psychicznych.

Aby zostać przyjętym do tego typu miejsca wystarczy skontaktować się z najbliższa placówką–pracownicy pomogą w rozeznaniu się w kolejnych krokach i wskażą miejsca, do których należy się udać.

Jakie są zadania ŚDS?
Do podstawowych funkcji należy przede wszystkim zapewnienie opieki zdrowotnej i opiekuńczej osobom, które ze względu na wiek, choroby, niepełnosprawność wymagają pomocy innych. Dana instytucja stwarza odpowiednie warunki do przebywania, zapewnienia wyżywienia, udzielenia pierwszej pomocy. Umożliwia także farmakologiczne terapie, sporządza okresowe oceny stanu zdrowia.

Bardzo ważną rolą jest prowadzenie psychoterapii indywidualnej lub grupowej, w zależności od potrzeb podopiecznych. Istotnym zadaniem jest również zapewnienie rehabilitacji społecznej, która obejmuje kilka treningów:

–komunikacji–polegający na nawiązywaniu,  podtrzymywaniu kontaktów i umiejętności pracy w grupie;
–umiejętności samoobsługi i zaradności życiowej–dbanie o higienę, samodzielne jedzenie, sprzątanie, ubieranie się, przygotowanie posiłków, zakupy itp.;
–umiejętności spędzania wolnego czasu–rekreacja, turystyka, branie udziału w imprezach.

Osoba uczęszczająca do Środowiskowego Domu Samopomocy może liczyć także na rehabilitację zawodową, która przybiera następujące formy:
1. Terapia zajęciowa: zajęcia plastyczne, muzyczne, kulinarne, itp.;
2. Udzielanie pomocy w uzyskaniu odpowiedniego zatrudnienia;
3. Umiejętność podejmowania różnych zajęć, jako przygotowanie do podjęcia pracy.

Zajęcia w Środowiskowych Domach Pomocy z reguły odbywają się w ciągu dnia, są jednak takie,  które oferują opiekę całodobową.

Inne rozwiązanie oferuje Warszawski Środowiskowy Dom Samopomocy. Są to całodobowe mieszkania terapeutyczne dla 4 osób. Ich zadaniem jest nabycie zdolności do samodzielnej egzystencji, którą zwykle utraciły w przypadku choroby psychicznej.

Zasady funkcjonowania Środowiskowych Domów Samopomocy reguluje rozporządzenie wydane przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej. Określa liczbę miejsc w jednym budynku–nie może być większa niż 60 osób, a mniejsza niż 15. W przypadku kilku budynków jednorazowo może przebywać 120 osób. Działający przynajmniej przez 5 dni w tygodniu, po 8 godzin dziennie powinien przez 6 godzin zapewniać zajęcia, pozostały czas wykorzystać na czynności porządkowe czy przygotowanie do wspólnych zajęć. W całodobowych placówkach pensjonariusze winni mieć zapewniony wypoczynek przez 10 godzin.

Co z dokumentami?
Osoba ubiegająca się o miejsce w Środowiskowym Domu Samopomocy winna złożyć wniosek o skierowanie do Ośrodka Pomocy Społecznej w swojej miejscowości.

Dokumenty jakie należy załaczyć to:
–zaświadczenie lekarskie, wydane przez psychiatrę lub neurologa, dotyczące zaburzeń psychicznych;
–zaświadczenie od lekarza rodzinnego, dotyczące stanu zdrowia, braku przeciwwskazań do uczestnictwa w zajęciach.

Wymagane jest także, jeżeli osoba takowe posiada, orzeczenie o niepełnosprawności bądź o stopniu niepełnosprawności.

Środowiskowe Domy Samopomocy zatrudniają wykwalifikowaną kadrę prowadzącą zajęcia. Niezbędne osoby to psycholog, pedagog, pracownik socjalny, instruktor terapii zajęciowej, asystent osoby niepełnosprawnej. Owe zajęcia można określić jako wspierająco-aktywizujące. Prowadzone są w taki sposób, aby odpowiadały potrzebom, jak i możliwościom podopiecznych. Formy wsparcia prowadzone bywają indywidualnie, również grupowo.

Placówki na Kujawach
Środowiskowe Domy Samopomocy województwa kujawsko–pomorskiego znajdują się między innymi w Wonorze, Nieszawie, Grudziądzkim Centrum Caritas, Nakle nad Notecią, Golubiu Dobrzyniu, Brodnicy, Toruniu, Bydgoszczy, Solcu Kujawskim i Działdowie.

Zapotrzebowanie na tego typu ośrodki jest ogromne. Dane z 2011 roku informują, że ŚDS oferowały 9234 miejsca, gdzie przebywały 9201 osoby. Na dzień 31 grudnia 2015r. liczba działających placówek to 760 (27810 miejsc), w 2016r. uruchomiono 16 nowych Domów, dzięki którym pojawiło się 2443 nowych miejsc. Niestety placówki nie są równomiernie rozmieszczone, dlatego znaleźć można rejony, w których ŚDS wciąż nie funkcjonują.

Wsparcie takich instytucji nie równa się wciąż rosnącym potrzebom opieki, rehabilitacji osób z zaburzeniami psychicznymi i niepełnosprawnościami.

Środowiskowy Dom Samopomocy w Solcu Kujawskim był trzecim w województwie, działa już od ponad 20 lat. Pensjonariusze mówią o przyjaznym miejscu, gdzie chętnie wracają. Chorzy uczą się pokonywać niepełnosprawność, usamodzielniają się, odnoszą sukcesy sportowe na spartakiadach. Od 1998 roku redagują gazetkę „Nasz Dom”, organizują wernisaże swoich prac plastycznych. W 2002 roku powstało Stowarzyszenie na rzecz osób z zaburzeniami psychicznymi „Delfin”, organizowane są także spotkania integracyjne. Siedziba ŚDS znajduje się przy ulicy 29 listopada 10, zaś numer telefonu, pod którym można zasięgnąć niezbędnych informacji to: 523 878 712.

Środowiskowy Dom Pomocy Społecznej im. dr. L. Szumana w Toruniu stanowi kompleks dwóch połączonych budynków. Znajduje się tam 75 osób poruszających się samodzielnie, zaś w drugim budynku 45 osób przewlekle chorych,  wymagających pomocy innych osób. Usytuowany niedaleko centrum, w pobliżu kompleks osiedli mieszkaniowych, hipermarketów szczyci się dogodnym dojazd środkami komunikacji miejskiej. Na terenie domu znajduje się jadalnia, świetlica, aneksy wypoczynkowe, pokoje terapii, gabinet fryzjerski, sala rehabilitacji. W pobliżu Domu jest też park.

Nieco innym miejscem jest Środowiskowy Dom Samopomocy przy Działdowskim Centrum Caritas, który funkcjonuje od 1999 roku. Jest czynny 8 godzin dziennie, przeznaczony dla 37 osób cierpiących na zaburzenia psychiczne lub niepełnosprawność intelektualną. Realizuje zajęcia w formie rehabilitacji ruchowej, oferuje wsparcie specjalistów, duchownego oraz zajęć rewalidacyjnych (przywracających sprawność), trening higieniczny, budżetowy, kulinarny, naukę prowadzenia rozmowy, trening lekowy (używanie przepisanych leków ściśle wg wskazówek lekarza), aerobik, ćwiczenia ogólnorozwojowe i wytrzymałościowe. Prowadzona jest także muzykoterapia, choreoterapia (terapia tańcem i ruchem), zajęcia krawieckie, kulturalno–oświatowe oraz relaksacyjno–rozluźniające. Ponadto organizowane są wyjazdy do zaprzyjaźnionych Domów, wycieczki, wystawy prac.

Środowiskowe Domy Samopomocy stwarzają szansę na pomoc w rozwiązywaniu codziennych problemów, przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych. Ich zadanie to także przejście od leczenia szpitalnego do normalnego życia, minimalizowanie stresów, zmiany niechętnego nastawienia ludzi zdrowych. Wyspecjalizowana kadra ma możliwość wnikliwej oceny stanu pacjenta, zapobiegania nawrotom społecznej dekompensacji, czyli przekraczania granic zdolności przystosowania się do obciążeń. Bardzo ważnym aspektem jest możliwość stworzenia szansy do podjęcia pracy chronionej.

Nie bez znaczenia jest także udzielanie doraźnej pomocy rodzinom osób chorych psychicznie–z tego powodu powstają całodobowe punkty interwencji, działają całodobowe telefony zaufania, z których skorzystać można w każdej chwili pamiętając o tym, że zdrowie psychiczne jest fundamentalnym dobrem człowieka.

Magdalena Zając

  RSS
Komentarze użytkowników (0)
© 2019 Copyright by "Silni w Chorobie" Marcin Meszko
Niniejsza strona www oraz jej podstrony wraz ze wszystkimi zamieszczonymi na niej materiałami są objęte prawami własności intelektualnej Marcina Meszko, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą „Silni w Chorobie Marcin Meszko” z siedzibą w Toruniu. Czytaj więcej
Wyłaczajac blokowanie reklam wspierasz nasz portal i pomagasz rozwijać projekt Silniwchorobie.pl