Ankieta:

Czy chiałabyś/ chciałbyś żeby Twoje składki wpływały na Twoje prywatne subkonto, którym mogłabyś/ mogłbyś dysponować w czasie leczenia, choroby?

Hipoterapia-czy naprawdę pomaga?

Początki hipoterapii w Polsce sięgają lat 70-tych XX wieku. Wtedy to zaczęły powstawać pierwsze tego typu ośrodki w Konstancinie, później Krakowie, Rzeszowie oraz Poznaniu. Jednak o terapeutycznych zdolnościach koni uświadomiono sobie dużo wcześniej-setki lat temu.

Konie działały kojąco na człowieka, dawały spokój i wyciszenie. Ludzie na przestrzeni wieków poznawali ich zachowania, uczyli się jak je pielęgnować oraz w jaki sposób czerpać korzyści z ich posiadania. Decydujący przełom w postrzeganiu konia jako pomocy terapeutycznej nastąpił, gdy dostrzeżono pewne podobieństwa pomiędzy jego chodem, a chodem człowieka. Rozpoczęło to okres kształtowania się terapii, która wywiera wielokierunkowy pozytywny wpływ na całokształt funkcjonowania człowieka.

Mowa oczywiście o tytułowej hipoterapii, czyli metodzie wspomagającej główne metody leczenia, mającej na celu przywrócenia stanu zdrowia i sprawności przy pomocy konia oraz jazdy na jego grzbiecie. Wyjątkowość tego sposobu terapii zawdzięcza się więzi, która powstaje pomiędzy pacjentem, a koniem. To obecność tych masywnych, spokojnych i wrażliwych zwierząt powoduje, że wykonywane ćwiczenia rehabilitacyjne są dla dzieci atrakcyjne, zabarwione większą ilością emocji, przez co–bardziej efektywne. 

Jaki wpływ na organizm pacjenta wywiera hipoterapia?
Pozytywne wpływy na poprawę funkcjonowania organizmu można mnożyć, ale dużo zależy od wykorzystania potencjału i możliwości do pracy z pacjentem przez hipoterapeutę. Pani Jagoda Bojarczuk wyróżnia 3 główne rodzaje działań hipoterapeutycznych:

1. Fizjoterapia na koniu–polega na przywracaniu sprawności fizycznej poprzez odpowiednią gimnastykę leczniczą wykonywaną na koniu. Stanowi uzupełnienie klasycznej fizjoterapii.

2. Psychopedagogiczna jazda konna–współtworzy ją zespół działań podejmowanych w celu usprawnienia intelektualnego, poznawczego, emocjonalnego oraz fizycznego. Podczas jazdy konnej stosowane są działania edukacyjne, pedagogiczne, elementy psychoterapii, terapii zajęciowej czy nawet logopedii.

3. Terapia poprzez kontakt z koniem–jest to umożliwienie pacjentowi poznania konia, nawiązania z nim więzi, za pośrednictwem jazdy, uczestnictwa w pielęgnacji, czy karmieniu.  

W celu osiągnięcia najlepszych efektów, bardzo ważna w hipoterapii jest jej ciągłość. Poszczególne spotkania powinny być ze sobą w logiczny sposób powiązane, aby przyniosły korzyści w procesie terapeutycznym. Prawidłowo sformułowany plan terapii tworzy zespół specjalistów w składzie: lekarz, fizjoterapeuta, hipoterapeuta oraz pomocnik. Taki plan musi być elastyczny i zakładać możliwości modyfikacji. Na pierwszy miejscu stawia się indywidualne potrzeby i możliwości pacjenta.  

Kto może wziąć udział w zajęciach hipoterapii?
Na podstawie wieloletniej praktyki specjalistów hipoterapii utworzono listę wskazań, a także przeciwskazań do podejmowania terapii z koniem. 
Do chorób i zaburzeń, u których zaleca się działania hipoterapeutyczne zalicza się:
–mózgowe porażenie dziecięce,
–stany po urazach czaszkowo–mózgowych,
–mikrouszkodzenia mózgu,
–choroby mięśni,
–choroby i zaburzenia psychiczne,
–uszkodzenia narządu wzroku,
–uszkodzenia narządu słuchu,
–cukrzycę,
–wady postawy,
–skoliozy do 20 stopni według Cobba,
–stany po amputacji i wady rozwojowe kończyn,
–stwardnienie rozsiane,
–patologie społeczne i uzależnienia,
–nadciśnienie,
–stany po udarze mózgu.

Przeciwwskazania bezwzględne tworzą:
–uczulenie na sierść, pot lub zapach konia,
–niewygojone rany,
–nietolerancja tej formy terapii przez pacjenta, spowodowana np. niepohamowanym lękiem,
–odklejanie siatkówki, wzmożone ciśnienie śródgałkowe,
–brak kontroli głowy i czynnej pozycji siedzącej,
–wodogłowie bez wszczepionej zastawki,
–niestabilność kręgów szyjnych występująca, np. przy zespole Downa,
–zwichnięcia i podwichnięcia stawów biodrowych,
–skoliozy powyżej 20 stopni według Cobba,
–choroby mięśni przy sile mięśni ocenianej poniżej 3 punktów w skali Lowetta,
–pogorszenie stanu w zespołach neurologicznych, ADHD,
–ostre stany chorób i zaburzeń psychicznych,
–podwyższona temperatura,
–ostre choroby infekcyjne.

Do przeciwskazań względnych należą:
–padaczka,
–niepełnosprwność intelektualna w stopniu głębokim,
–zaburzenia mineralizacji kości,
–utrwalone deformacji i zniekształcenia,
–przykurcze, ograniczenia zakresu ruchu,
–przepuklina oponowo–rdzeniowa zlokalizowana w odcinku lędźwiowym,
–dyskopatia,
–hemofilia oraz inne urazy krwotoczne,
–schorzenia okulistyczne (wymagana konsultacja).

Za kluczowe działanie hipoterapii uznaje się stymulację ruchu przez konia. Ciało osoby siedzącej na grzbiecie konia, poprzez delikatny kołyszący ruch grzbietu zwierzęcia doskonale imituje chód ludzki. Impulsy są przenoszone bezpośrednio na miednicę pacjenta, a następnie kierowane w górę wzdłuż ciała. Pobudza to kształtowanie się mięśni posturalnych, aktywizowanych u zdrowej osoby podczas chodzenia. Rozwija to także prawidłowe odruchy postawy oraz kształtowanie się właściwego schematu ułożenia ciała w pozycji fizjologicznie poprawnej.

Stały związek z koniem kształtuje u pacjentów pewność siebie oraz poczucie własnej odrębności. Regularne zajęcia pozwalają bliżej poznać reakcje konia, które są odpowiedzią na ich działanie. Uświadamia to, że pomimo braku werbalnego kontaktu ze zwierzęciem istnieje możliwość porozumienia za pomocą sygnałów. Buduje to w nich poczucie odpowiedzialności za własne czyny.

Cennym aspektem poznawczym hipoterapii jest także przebywanie pacjenta w nowym środowisku, takim jak: stajnia, ujeżdżalnia, łąka czy las. Sam koń dostarcza także dzieciom wielu bodźców, węchowych, słuchowych, dotykowych czy wzrokowych. Często pacjenci są nakłaniani do dotyku konia, czują jego ciepło, miękkość sierści, obserwują jego zachowania, czy słuchają rżenia.

Osoby niepełnosprawne zazwyczaj są bardzo przywiązane do bliskich im osób i nie chcą się z nimi rozstawać na krok. Hipoterapia to jedna z nielicznych terapii, która może być prowadzona przy obecności najbliższych.

Jednym z głównych walorów hipoterapii jest także socjalizacja. Podczas sesji hipoterapeutycznych zdarza się, że na terenie ośrodka znajdują się inne dzieci, ich rodzice, pomocnicy hipoterapeutów oraz osoby utrzymujące porządek. Pacjenci obserwują się na wzajem, czasami podejmują próbę kontaktu, dzielą się spostrzeżeniami i przeżyciami. Te sytuacje nakłaniają do przełamania bariery strachu przed drugą osobą. 


Co trzeba wiedzieć przez podjęciem działań hipoterapeutycznych?
Pierwszym co należy sobie uświadomić to niestety duże koszty terapii. Jest to uwarunkowane chowem koni, dbaniem o ich zdrowie oraz pielęgnacją. Ponadto, aby hipoterapia dawała zamierzone skutki potrzebnych jest kilkanaście, a czasami kilkadziesiąt spotkań. Długość terapii jest ustalana indywidualnie, zgodnie z predyspozycjami pacjenta.

Mimo to, można znaleźć miejsca gdzie ta forma leczenia jest zupełnie darmowa. Są to różnego typu fundacje i stowarzyszenia działające na rzeczy osób niepełnosprawnych. Pełen wykaz miejsc w których są świadczone usługi
hipoterapeutyczne, potwierdzone przez Polskie Towarzystwo Hipoterapeutyczne, można znaleźć na stronie internetowej http://www.pthip.org.pl  

Efektywną formą terapii są także turnusy rehabilitacyjne, które pozwalają osobom niepełnosprawnym na niejednokrotnie jedyną odmianę wakacji. Pod okiem fachowej opieki i doskonale zorganizowanych zajęć osoby, które mają podobne problemy funkcjonalne mogą wymienić się doświadczeniami, pobyć w środowisku pełnego zrozumienia dla ich stanu. Spora część turnusów może być dofinansowywana przez powiatowe centra pomocy rodzinie, ale także Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON).

Jak zdobyć dofinansowanie?
1. Należy wypełnić odpowiedni wniosek o przyznanie dofinansowania ze środków PFRON uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym, który można pobrać na stronie http://www.legionowo.pcpr.pl/pobierz/1295 

2. Do wniosku należy dołączyć dokument wypełniony przez lekarza prowadzącego, czyli wniosek lekarza o skierowanie na turnus rehabilitacyjny (w linku powyżej). Wniosek jest ważny trzy miesiące od daty jego wystawienia.

3. Oba wnioski wraz z kopią orzeczenia o niepełnosprawności należy złożyć w powiatowym centrum pomocy rodzinie.
Wniosek o dofinansowanie jest rozpatrywany w terminie 30 dni od daty złożenia. Po otrzymaniu decyzji należy w terminie 30 dni, nie później niż 21 dni przed rozpoczęciem turnusu, poinformować centrum pomocy o wybranym turnusie.

Przed rozpoczęciem działań hipoterapeutycznych należy także odpowiednio psychicznie przygotować do tego pacjenta. Masywne, majestetyczne konie mogą budzić zachwyt, ale też lęk. Pozytywne skutki przynosi oglądanie zdjęć koni, rozmowa o nich, czy zainteresowanie się literaturą na ich temat.

Podczas pierwszej wizyty w ośrodku ważną kwestą jest bezpieczeństwo. Należy zachować ostrożność i trzymać się określonych zasad. Stajnia to dom dla koni, dlatego należy zachować względną ciszę i spokój. Istotne jest także poznanie kadry prowadzącej zajęcia, gdyż to właśnie oni będą mieli najbliższy kontakt z pacjentem.

Jeżeli jednak nie posiadasz orzeczenia, ale masz ochotę poznać świat i życie koni, to może wolontariat w ośrodku? O cechach koniecznych do podjęcia takich działań, już wkrótce!

Joanna Iskra 

źródła:
1. Jagoda Bojarczuk „Hipoterapia - wskazania, metody, ćwiczenia”, wyd. Wydawnictwo SBM, Warszawa 2018r.

  RSS
Komentarze użytkowników (0)
© 2020 Copyright by "Silni w Chorobie" Marcin Meszko
Niniejsza strona www oraz jej podstrony wraz ze wszystkimi zamieszczonymi na niej materiałami są objęte prawami własności intelektualnej Marcina Meszko, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą „Silni w Chorobie Marcin Meszko” z siedzibą w Toruniu. Czytaj więcej
Wyłaczajac blokowanie reklam wspierasz nasz portal i pomagasz rozwijać projekt Silniwchorobie.pl