Ankieta:

Czy chiałabyś/ chciałbyś żeby Twoje składki wpływały na Twoje prywatne subkonto, którym mogłabyś/ mogłbyś dysponować w czasie leczenia, choroby?

Łuszczyca–choroba o wielu obliczach!

Łuszczyca, czyli ciężka choroba skórna jest znana  już od czasów starożytnych. Uznawana dawniej była za rodzaj trądu, dopiero w XIX wieku wyodrębniono ją jako odrębne schorzenie. Charakteryzuje się występowaniem symetrycznych, żywo-czerwonych „blaszek’’, pokrytych srebrzystymi łuskami na łokciach, kolanach, owłosionej skórze głowy i tułowiu. Niekiedy można zaobserwować plamy olejowe lub drobne wgłębienia (jak ukłucia igłą) na paznokciach. Na łuszczycę cierpi 1%–4% populacji. Jest chorobą przewlekłą, z występującymi naprzemiennie okresami poprawy i pogorszenia. Chorują na nią głównie ludzie biali i–co ciekawe–nie występuje w ogóle u Eskimosów. Najczęściej powielanym mitem jest to, że łuszczyca jest chorobą zakaźną.

Gdzie szukać przyczyn?
Przyczyny występowania choroby nie są do końca zbadane. Istotną rolę odgrywają skłonności genetyczne, nie bez znaczenia jest życie w pośpiechu i wszechobecny stres. Jej pojawienie może być spowodowane przebytym zakażeniem paciorkowcem (angina), infekcją wirusową (odra, ospa, półpasiec), innymi infekcjami przewlekłymi takimi jak: zapalenie zatok, zapalenie pęcherza, próchnica, przerośnięte migdałki.

Predyspozycje mogą powodować także choroby przewlekłe: dna moczanowa, cukrzyca, często przyjmowane leki: antybiotyki, sterydy, leki hormonalne, uszkodzenia skóry: drapanie, usuwanie chemiczne łusek z wykwitów, opalanie czy zbyt intensywne leczenie, otyłość, niedosypianie, nadmierna higiena, niewłaściwe ubrania (ciasne, z tworzyw sztucznych), bądź kosmetyki prowokujące występowanie zmian skórnych.

Schorzenie jest klasyfikowane jako choroba autoimmunologiczna (układ odpornościowy wytwarza przeciwciała skierowane przeciwko własnym tkankom, co powoduje zapalenie i trwałe uszkodzenia). Ma podłoże genetyczne (zwykle występują defekty genetyczne, sprawiające, że organizm nie wytwarza lub gromadzi w nadmiarze substancje niezbędne do prawidłowego funkcjonowania).

Rozwojowi łuszczycy sprzyjają także czynniki środowiskowe: infekcje (najważniejszą rolę odgrywają superantygeny, czyli substancjepo chodzenia bakteryjnego, wirusowego lub roślinnego prowadzące  do aktywacji limfocytów), leki przeciwzapalne, stres, dieta, alkohol, papierosy.

Co dzieje się ze skórą?
W normalnej skórze proces przemiany (rozwoju, dojrzewania i obumierania) komórek trwa 26– 28 dni, w łuszczycy ten czas to tylko 4 dni. Nowe komórki dojrzewają szybko, stare nie nadążają się złuszczać, stąd naskórek staje się grubszy i czerwony. Wówczas powstaje warstwa martwych komórek w postaci łusek. Pierwsze zmiany nawarstwiające się łuską, powstałą w wyniku rogowacenia ognisk chorobowych to blaszka łuszczycowa. Zmiany są niewielkie od kilku milimetrów do 2 centymetrów i z czasem się powiększają.

W przypadku tej choroby zdarzają się także specyficzne zachowania zmian skórnych, wśród których wyróżnia się:

–objaw świecy stearynowej–po zdrapaniu łusek powierzchnia staje się błyszcząca, jakby powleczona  stearyną (białą lub żółtawą substancją, stosowaną przy produkcji świec a także w przemyśle kosmetycznym);

–objaw Auspitza–na powierzchni skóry pojawiają się kropelki krwi w wyniku uszkodzenia naczyń brodawek skórnych;

–objaw Koebnera–jest charakterystyczny dla łuszczycy aktywnej. Polega na tym, że już niewielkie uszkodzenie, np. zadrapanie wywołuje po około 8–14 dniach powstanie w tym miejscu zmian łuszczycowych (podobny objaw występuje w liszaju płaskim czy mięczaku zakaźnym);

–objaw Nikolskiego–charakterystyczny dla łuszczycy krostkowej, polega na spełzaniu naskórka w wyniku potarcia skóry.

Około 20%–50% przypadków to także zaatakowane paznokcie. Lekarze mówią wówczas o tzw. objawie naparstkowania, polegającym na występowaniu drobnych, mało widocznych, punkcikowatych wgłębień w płytce. Paznokcie stają się wówczas łamliwe, pożółkłe.

Choroba  ujawnia się zwykle między 10 a 40 rokiem życia, ostatnio jednak coraz częściej atakuje pacjentów po 70 roku życia, stąd nazwa późnej łuszczycy, występującej wskutek przyjmowania leków w leczeniu depresji czy chorób serca. Powszechnie panuje przekonanie, że schorzenie występuje rodzinnie, a dzieci rodziców mających problemy z łuszczycą mają tendencję do problemów skórnych. Na schorzenie może jednak zachorować każdy.

Lekarze wyróżniają następujące, podstawowe typy łuszczycy:

1. łuszczyca zwykła, zwana pospolitą, która stanowi 80%–90% wszystkich przypadków. Charakterystyczne zmiany: plackowate, czerwone u podstawy, pokryte srebrnymi łuskami

2. łuszczyca zadawniona, którą charakteryzuje występowanie nieczynnych ognisk, pokrytych warstwą łusek;

3. łuszczyca odwrócona, zmiany gładkie, jasnoczerwone, nie są pokryte łuskami, zlokalizowane w fałdach skórnych, pod pachami, w pachwinach, okolicach biustu, pośladków;

4. łuszczyca brodawkująca, gdzie zmiany przybierają postać nierównych guzków przypominających brodawki, zlokalizowane na nogach;

5. łuszczyca owłosionej skóry, gdzie zmiany na owłosionej skórze głowy są albo jedynymi symptomami lub towarzyszą zmianom w innych okolicach, łuszczeniu się skóry, wykwitom, towarzyszy im świąd;

6. łuszczyca wysiękowa–sączące się zmiany, zlokalizowane w fałdach skórnych, pachwinach, pod pachami, okolicach biustu oraz genitaliów;

7. łuszczyca brudźcowa–jest zadawnioną postacią łuszczycy wysiękowej, charakterystyczne dla niej są wilgotne bruzdy i strupy;

8. łuszczyca kropelkowata, zwana grudkową–zmiany punktowe o kształcie kropli na tułowiu, kończynach, czubku głowy;

9. łuszczyca plackowata–zmiany podobne do występujących w pospolitej, są jednak większe i mają tendencję do zlewania się.

Negatywny styl życia, może zaostrzyć objawy łuszczycy. Złe emocje, stres często sprzyjają zaostrzeniu zmian chorobowych. Ujemny wpływ ma także nieodpowiednia dieta.

Co zatem powinien zawierać jadłospis łuszczyka?
Wśród produktów, które powinien jeść chory na łuszczycę warto wymienić zielone warzywa, takie jak: szpinak, sałata, brokuły (zawierają kwas foliowy) oraz inne warzywa wpływające pozytywnie na stan skóry, takie jak: dynia, seler, marchewka, a także mięso, które łatwo odchodzi od kości jak kurczak, indyk oraz ryby.

Produkty, których warto unikać to: czerwone mięso, zawierające dużo wiązań siarkowych, trzymające się mocno kości, które wymaga wysiłku przy trawieniu, fasolka, groch, pokarmy, wywołujące produkcje histaminy (pomidory, pomarańcze, truskawki, jagody), pokarmy odwadniające: kawa, alkohol, ostre potrawy. Zakazany jest także cukier.

Jedząc większe ilości czerwonego mięsa warto pić dużo wody, aby wypłukać uboczne produkty metabolizmu. Histamina z kolei powoduje swędzenie, które jest problemem pacjentów z łuszczycą.

Jedzenie szpinaku, ryb oczywiście nie wyleczy choroby, ale przedłuży okresy remisji i polepszy jakość życia. Łuszczyca to choroba przewlekła, charakteryzująca się okresami rzutów i remisji. Leczenie schorzenia nie jest łatwe. Na początku podejmuje się leczenie zewnętrznie, za pomocą maści i naświetlania. Gdy nie przynoszą one skutków rozpoczyna się terapię doustną.

Skórę często smaruje się maściami z kwasem salicylowym, nakładane są także maści będące pochodnymi witaminy D. Niekiedy stosuje się maści sterydowe, leki działające na układ odpornościowy lub pochodne witaminy A. Skuteczna jest również fototerapia. Polega na naświetlanie skóry, przed którym podawane są preparaty światłouczulające. Dzięki nim człowiek jest podatniejszy na promienie UV. Efekt leczniczy zostaje osiągnięty po około 20 zabiegach, 2–3 razy w tygodniu.

Z dnia na dzień pojawiają się nowe terapie, leki. Wciąż jednak nie można zapominać, że to choroba nieuleczalna. Ostatnio pojawił się nowy lek o nazwie Raptiva, dostępny na terenie Unii Europejskiej. Podaje się go podskórnie, przez 12 tygodni u osób, u których inne kuracje są nieskuteczne.

Uproszczeniem jest możliwość wykonywania przez pacjenta samodzielnie zastrzyków, po wcześniejszym przeszkoleniu. Pacjenci mają dostęp do leczenia miejscowego, jak i leków biologicznych. Pierwsza grupa nie zawsze przynosi oczekiwane efekty, w przypadku tej drugiej pojawia się niedogodność, gdyż pacjent musi regularnie jeździć do szpitala, aby otrzymać taki lek. Założona została także Unia Chorych na Łuszczycę, wspierająca i udzielająca wskazówek wszystkim, którzy zmagają się z tym schorzeniem.  

Najważniejsze zasady, o których warto pamiętać w przypadku tej choroby dotyczą odpowiedniego trybu życia i zabiegów pielęgnacyjnych, które mogą zmniejszyć zarówno objawy, jak i częstotliwość rzutów choroby. Równie istotna jest dieta uzupełniania tranem oraz olejem z wiesiołka, a także unikanie czekolady, czarnych porzeczek, surowych jabłek oraz ostrych przypraw, papierosów i alkoholu.

Podstawą jest ochrona skóry przed otarciami i podrażnieniami, stosowanie balsamów, olejków nawilżających, które nie są sztucznie barwione oraz wazeliny. W przypadku łuszczycy niepożądany jest nadmiar opalania oraz wyziębianie ciała, a także noszenie odzieży z szorstkich, podrażniających skórę materiałów.

Chociaż łuszczyca nie jest chorobą zakaźną, to wciąż budzi wiele kontrowersji i właśnie tak jest postrzegana. Chorzy wycofują się z aktywnego życia, zamykają się w czterech ścianach, popadają w depresję. Rezygnują z aktywnego życia obawiając się odrzucenia przy podaniu ręki, czy też odsłonięciu latem ciała z widocznymi zmianami. Łuszczycy często czują się nieakceptowani, źle postrzegani, co nawiązuje do trądu w dawnych czasach. Tymczasem jest to choroba jak każda inna, zaś otoczenie i niekiedy sami lekarze popełniają wiele błędów, ograniczając wolność chorych.

Magdalena Zając

  RSS
Komentarze użytkowników (0)
© 2021 Copyright by "Silni w Chorobie" Marcin Meszko
Niniejsza strona www oraz jej podstrony wraz ze wszystkimi zamieszczonymi na niej materiałami są objęte prawami własności intelektualnej Marcina Meszko, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą „Silni w Chorobie Marcin Meszko” z siedzibą w Toruniu. Czytaj więcej
Wyłaczajac blokowanie reklam wspierasz nasz portal i pomagasz rozwijać projekt Silniwchorobie.pl