Zamiast białej laski pies przewodnik!

Pies to nie tylko najlepszy przyjaciel człowieka, ale także nieoceniony pomocnik w codziennym funkcjonowaniu. Właściwe szkolenie pozwala na wyuczenie czworonoga wielu zachowań, które wspomagaja osoby z niepełnosprawnością w samodzielnym życiu.

Szkolenie psów odbywa się na wielu płaszczyznach, zgodnie z ich funkcjami w dalszej pracy, możemy wyróżnić nastepujące rodzaje psów asystujących:
–Psa przewodnika osoby niewidomej lub niedowidzącej, który ułatwia swobodne poruszanie się w przestrzeni publicznej, a także stanowi żywy substytut wzroku;
–Psa asystenta osoby z niepełnosprawnością ruchową, szkolonego specjalistycznie do pracy z osobą z niepełnosprawnością fizyczną, który wspomaga wykonywanie codziennych czynności, które z racji na uszkodzenie ciała są trudne lub niewykonalne;
–Psa sygnalizującego osoby głuchej i niedosłyszącej, który istotne dźwięki przekazuje swoim zachowaniem;
–Psa sygnalizującego atak choroby, jak na przykład epilepsją przed której atakiem ostrzegają właścicieli.

Zapewne większość z nas, natknęła się już na termin pies przewodnik, a być może też osobiście, na niego we własnej osobie, w czasie pracy z osobą niewidomą. Współistnienie z żywym zwierzęciem pociąga za sobą zarówno nieoceniony wachlarz korzyści jak i szereg obowiązków oraz warunków, które spełniać musi opiekun psa.  

Historia pracy psów u boku ludzi niewidomych sięga starożytności. Wizerunek niewidomego prowadzonego przez psa został zamieszczony na ścianie jednego z domostw zasypanych podczas erupcji Wezuwiusza w Pompejach, datowany na rok 79 naszej ery. Zapisków o korzystaniu z pomocy czworonogów można także doszukać się w średniowiecznych źródłach.

Początki szkoleń psów przewodników w Polsce sięgają lat tuż po pierwszej wojnie światowej. W 1919 roku Ministerstwo Pracy i Opieki Społecznej zleciło Związkowi Ociemniałych Inwalidów Wojennych w Poznaniu zorganizowanie rehabilitacji niewidomych, przygotowanie ich do pracy bezwzrokowej i tresurę psów do ich dyspozycji.

W latach 1927–1930 Związek wytresował i oddał inwalidom wojennym 111 psów.  Po drugiej wojnie światowej szkoleniem psów zajmował się Polski Związek Niewidomych, który do lat osiemdziesiątych współpracował z Milicyjnym Ośrodkiem Szkolenia Psów. Koniec XX wieku zapoczątkował treningi psów przez prywatne firmy.  

Jedną z pierwszych fundacji szkolących psy, jest powstała 24 października 2002 roku warszawska fundacja Vis Maior, w której zatrudnienie znajdują osoby niewidome i słabowidzące. W ramach podejmowanych zadań rozwijana jest także działalność rehabilitacyjna oraz wspierająca aktywność osób z wysoką dysfunkcją wzroku. Szkolone psy są przekazywane bezpłatnie osobom ubiegającym się o nie, które pozytywnie przeszły wszystkie czynności formalno–prawne.

W 2003 roku powstała Fundacja Labrador–Pies przewodnik, która zajmuje się szkoleniem psów, a także szeroką pomocą na rzecz osób niewidomych.

Jak wygląda proces szkolenia psa?
Proces ten jest długi i żmudny. Wymaga wielospecjalistycznej wiedzy i przygotowania trenera, tak, aby współpraca z psem dała pożądane efekty. Rozpoczyna się ona w wieku szczenięcym i trwa około dwóch lat. Rasy psów wybieranych najczęściej do tresury zarówno na świecie jak i w Polsce to Labrador Retriver, Chesapeake Bay retriever, a także krzyżówki tych ras.

Proces selekcji przyszłych psów rozpoczyna się już na etapie wyboru szczeniąt. Pies musi przede wszystkim cechować się dobrym zdrowiem, dlatego przechodzi badania na typowe dla swojej rasy choroby. Następnie prowadzona jest kilkutygodniowa obserwacja zachowań szczeniąt, tak aby wybrać osobniki najlepiej rokujące na szkolenie. Unika się zwierząt lękliwych, bądź zbyt dominujących o mocnym temperamencie.

Wybrane szczenię przyprowadzone zostaje do domu trenera, gdzie musi przejść gruntowną socjalizację tj. zapoznaje się z innymi zwierzętami, ludźmi, poznaje nowe zapachy, przedmioty i miejsca. Uczy się spacerować i podróżować różnymi rodzajami komunikacji publicznej. Po podstawowym treningu umiejętności rozpoczynają się specjalistyczne ćwiczenia, oparte na wzmocnieniach pozytywnych do wykonywanych komend. 

W procesie szkolenia bardzo ważne jest nawiązanie z psem odpowiedniej relacji–wzajemnego szacunku i zaufania, dlatego tak dużą role przypisuje się pochwałą zwierzaka po prawidłowym wykonaniu zadania.  

Co potrafi pies przewodnik?
Pies w trakcie nauki przyswaja od kilku do kilkunastu komend, które jednak mogą zostać rozbudowane dzięki kreatywnej pracy psa, który na bazie codziennych doświadczeń przyswoi nowe umiejętności. Istotnym jest fakt, że każdy pies może być nauczonych trochę innych zwrotów, do określonych zadań i nie należy tego zmieniać.  

Podstawowe komendy to między innymi:
–"prowadź do przodu"–pies prowadzi osobę niewidomą tak, aby oboje szli po chodniku, omijając wszystkie przeszkody oraz ludzi, jeśli ominięcie przeszkody jest niemożliwe pies zatrzymuje się,
–"zakręt w lewo/prawo"–po tej komendzie pies skręci w pierwszy zakręt chodnika lub ścieżki,
–"pokaż przejście"–pies znajduje najbliższe przejście dla pieszych i zatrzymuje się przy jego krawędzi, 
–"pokaż drzwi"–pies prowadzi do drzwi,
–"pokaż schody w górę"–pies zatrzymuje się w taki sposób, że stawia przednie łapy na schodku w górę,
–"pokaż schody w dół"–pies zatrzymuj się przy schodach,
–"prowadź do autobusu"–pies doprowadza do autobusu, jeżeli drzwi są otwarte to zatrzymuje się z przednimi łapami już w pojeździe,
–"pokaż miejsce siedzące"–pies doprowadza do wolnego miejsca, staje głową koło niego, albo delikatnie kładzie ją na siedzenie.

Jakie trzeba spełniać warunki, aby ubiegać się o psa przewodnika?
Każda fundacja może mieć inny regulamin, ale pewne standardy są niezbędne, aby poważnie rozważać opiekę nad psem przewodnikiem. Należy:
–być osobą niewidomą, co w rozumieniu prawa oznacza niemożność samodzielnego bezpiecznego poruszania się,
–mieć ukończone 16, czasami 18 lat,
–być sprawnym fizycznie, tak aby podołać sprawowaniu opieki nad psem do czasu jego emerytury,
–mieć dobrą orientację przestrzenną i samodzielnie poruszać się z pomocą białej laski,
–być osobą nieuzależnioną od wszelkich używek,
–mieć odpowiednie warunki mieszkaniowe i materialne, aby utrzymać psa i zapewnić mu dobrą opiekę,
–lubić zwierzęta.  

Pies przewodnik to dla osoby niewidomej nie tylko jej oczy, ale także najlepszy przyjaciel. Pierwszy etap zapoznania się osoby niewidomej z psem to dużo stresu w trakcie wspólnych wypraw oraz wzajemna nauka koegzystencji. Współpraca człowieka z psem ma dużo więcej zalet niż korzystanie z białej laski. Kiedy zarówno opiekun jak i zwierze wyuczy się systemu porozumiewania i utworzy się między nimi zaufanie, oszczędzi to dużo wysiłku psychicznego, jaki osoba niewidoma musi włożyć w samodzielne poruszanie się.

Pies wykazuje się dużą spostrzegawczością i zapamiętywaniem, co ułatwia codzienne funkcjonowanie i oszczędza zmartwień niewidomemu. Jednak procedura ubiegania się o psa, proces szkolenia, tworzenia odpowiednich warunków domowych, zapoznania się i nabierania wzajemnego zaufania, obowiązki związane z leczeniem, dietą, pielęgnacją zwierzęcia–wszystkie te czynniki składają się na dużą czasową i finansową inwestycję. To co można otrzymać w zamian, to przede wszystkim zwiększony spokój i poczucie niezależności, które wydają się bezcenne.  

Joanna Iskra

  RSS
Komentarze użytkowników (0)
© 2018 Copyright by "Silni w Chorobie" Marcin Meszko
Niniejsza strona www oraz jej podstrony wraz ze wszystkimi zamieszczonymi na niej materiałami są objęte prawami własności intelektualnej Marcina Meszko, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą „Silni w Chorobie Marcin Meszko” z siedzibą w Toruniu. Czytaj więcej
Wyłaczajac blokowanie reklam wspierasz nasz portal i pomagasz rozwijać projekt Silniwchorobie.pl