Ankieta:

Czy chiałabyś/ chciałbyś żeby Twoje składki wpływały na Twoje prywatne subkonto, którym mogłabyś/ mogłbyś dysponować w czasie leczenia, choroby?

Czym jest nowa forma uzleżnienia, uzależnienie medialne?

Nowoczesność technologii, ich ogólnodostępność i powszechność są w obecnych czasach normą, bez której trudno wyobrazić sobie codzienne funkcjonowanie. Wzmaga to moc postępu w wielu dziedzinach naukowych, ale także niesie za sobą pewne zagrożenia, takie jak: uzależnienie medialne, siecioholizm czy e–hazard. Zmusza to do refleksji nad tym kiedy zdrowe korzystanie z dobrodziejstw mediów zamienia się w patologiczny stan uzależnienia.

Czym jest uzależnienie medialne?
Jest to stosunkowo młoda forma uzależnienia czynnościowego–związanego z przymusem wykonywania określonych czynności–od tak zwanych nowych mediów, do których zaliczyć można: internet, telewizję, gry komputerowe czy telefon komórkowy. Zagraża to w szczególności młodym ludziom podatnym na tego typu wpływy, pod względem:
• zdrowotnym,
• szkolnym,
• zawodowym,
• psychologicznym.

Celnie pisze o tym Agnieszka Ogonowska w książce „Uzależnienia medialne (...)”: „Wykonywanie lub powstrzymywanie się od danej czynności w znaczący sposób wpływa na nastrój i emocje osoby uzależnionej. Pojawia się także zjawisko wzrostu tolerancji, które wymusza na jednostce coraz większe zaangażowanie w zachowania nałogowe, zaś w przypadku braku ich kontynuacji–objawy abstynencyjne.”

W jaki sposób odróżnić korzystanie z mediów od ich nadużywania ?
Korzystanie polega na kontrolowanym i świadomym, jak również zgodnym z normami obowiązującymi w danym społeczeństwie użytkowaniu dostępnych mediów, w celach edukacyjnych czy rozrywkowych. Nadużywanie widoczne jest wtedy, gdy osoba traci kontrole nad wykonywaną czynnością i nie może jej zakończyć, pomimo wcześniejszych ustaleń. Stan ten najczęściej połączony jest z negatywnymi emocjami, jak: rozdrażnienie, złość, niepokój wobec osób uświadamiających problem, co niekorzystnie wpływa na codzienne życie i relacje społeczne.

Istnieją uniwersalne symptomy tego nałogu, które u dzieci i młodzieży ujawniają się jako:
• nieprzezwyciężona potrzeba użytkowania mediów,
• zanik samokontroli w używaniu mediów,
• kontynuowanie nawyku, pomimo ponoszonych krzywd: psychicznych, fizycznych i społecznych,
• wzrost tolerancji na medium, czas potrzebny do osiągnięcia stanu przyjemności ulega wydłużeniu,
• posunięcie się do kłamstw, aby uzyskać możliwość zaspokojenia nałogu,
• objawy odstawienia nałogu: pobudzenie psychoruchowe, lęk, obsesyjne myślenie, rozdrażnienie, utrata samokontroli, trudności z racjonalnym myśleniem,
• problemy szkolne–brak zainteresowania nauką, ucieczki ze szkoły,
• niewywiązywanie się z obowiązków domowych,
• obniżenie się kondycji fizycznej,
• utrata poczucia własnej tożsamości, polegające na wcielaniu się w wymyśloną postać, tzw. e–osobowość.

Najgroźniejszy obraz tworzy forma komunikacji, która z bezpośredniej rozmowy „twarzą w twarz” zmienia się w kontakt za pośrednictwem dostępnych technologii. Proces komunikacji jest podstawą do funkcjonowania w społeczeństwie, tworzenia relacji interpersonalnych, a także budowania własnej tożsamości poprzez kontakt z innymi ludźmi.

Negatywne konsekwencje uzależnienia medialnego obejmują swoim zasięgiem nie tylko wybraną osobę, ale też jej najbliższe środowisko rodzinne, które stawiane jest przed wyzwaniem udzielenia jej wsparcia i sposobów rozwiązania problemu.  

Przy uzależnieniach behawioralnych–czynnościowe obejmują:
• uzależniania pierwotne–w tym rodzaju korzystanie z mediów jest celem samym w sobie i dostarcza specyficznych przyjemności, które często przeradzają się w nałóg,
• uzależniania wtórne–ta forma jest próbą ucieczki od realnego świata i problemów, w media, których użytkowanie przynosi ulgę i pozwala na uwolnienia frustracji.

Za jedną z wiodących przyczyn uzależnienia medialnego uznaje się stres. Nie radzenie sobie z sytuacjami powodującymi stres: chroniczny, krótkotrwały, przewidywalny lub losowy, doprowadza do ucieczki w wirtualny świat, w którym nie ma takich problemów, a swój wizerunek można wykreować w dowolny sposób. Uzależnienie jest procesem postępującym etapowo, to od czasu kiedy zostanie zwrócona uwaga na problem, a także udzielona będzie pomoc i wsparcie, zależy prędkość powrotu do zdrowia.

W uzależnieniu medialny można wskazać, za Agnieszką Ogonowską,  następujące etapy:

1. Poznawanie nowego zachowania lub substancji–następuje uczenie się tego zachowania dla osiągnięcia efektu, jakim może być zniwelowanie stresu.

2. Specjalizacja w nałogu–na tym etapie doskonalone są formy i sposoby korzystania z nałogowego zachowania, nałóg zaczyna regulować zachowanie i stan emocjonalny.

3. Dominacja nałogowego zachowania–nałóg przybiera formę głównej czynności życiowej, kosztem łamania przestrzeganych wcześniej zasad i wartości. Tolerancja na zachowania nałogowe ulega zwiększeniu.

4. Używanie problemowe–polega na zagłuszaniu problemów poprzez nadużywania wybranych zachowań, wiąże się to z podwyższonym lękiem oraz objawami abstynencyjnymi.

5. Kryzys i próba zerwania z nałogiem–natłok problemów związanych z uzależnieniem oraz presja otoczenia nakłania osobę do próby wyjścia z obecnego stanu. Dominuje tu bezradność, samotność, ale także poczucie satysfakcji i radości z powodu abstynencji.

Sieć, rozumiana jako dynamiczna przestrzeń kontaktów społecznych sprzyja rozwojowi patologicznych zachowań, które podsycane anonimowością bywają ogromnym zagrożeniem. Spośród nich można wyróżnić:
• Child grooming, czyli uwodzenie dzieci–jest to proces, który ma na celu wykorzystanie dziecka na tle seksualnym. Osoba dorosła poprzez nawiązanie przyjacielskiej relacji z dzieckiem zyskuje jego zaufania, po czym rozmowy naprowadza na tematykę erotyczną, dążąc do produkcji materiałów pornograficznych z jego udziałem.

• Cyberprostytucja–polega na rozpowszechnianiu materiałów pornograficznych z własnym udziałem.

• Cyberbullying, czyli cyberprzemoc–określa wszystkie zachowania związane z przemocą przy udziale nowoczesnych technologii. Może przybierać formę: straszenia, obrażania, publikowania ośmieszających i nieprawdziwych treści.

• Flaming–jest to zabieg celowego podsycania konfliktów w dyskusjach pomiędzy internautami.

• Mowa nienawiści–tzw. hejt, polega na wyrażaniu nienawiści wobec jakieś osoby, zachowań czy zjawiska, na podstawie stereotypów, bądź bez żadnej podstawy.

• Trollowanie–zauważalne jest w dyskusjach, kiedy to osoba trollująca wplata w rozmowę internautów swoją wypowiedź, o pogardliwym wydźwięku, bądź mającą na celu ośmieszenie danej osoby.

Uzależnienia medialne leczone są poprzez terapię w takich nurtach jak: psychoanaliza, psychoterapia psychodynamiczna, psychoterapia poznawczo–behawioralna oraz psychoterapia humanistyczna. Podejmowanie się tej formy leczenia wiąże się z koniecznością wprowadzenia kardynalnych zmian w życiu. Sytuacje kryzysowe pobudzają do aktywności mechanizm samonaprawczy w człowieku, którego działanie w trakcie uzależnienia jest tłumione przez dostarczanie–w tym przypadku–czynności nałogowych.

Motywacja wewnętrzna jest bardzo ważnym czynnikiem w procesie walki z nałogiem,  rozbudza w jednostce poczucie, że jeśli podejmie decyzję o wyjściu z uzależnienia, to jej się uda. Osoba powinna czuć się podmiotem sprawczym w procesie dokonywania życiowych przemian, a nie przedmiotem oddziaływań zewnętrznych–psychopedagogicznych i medycznych. W utrwalaniu pewności jednostki, co do własnych możliwości, pomaga zbudowanie więzi z terapeutą, który wykazując postawę akceptującą i wspierającą, pomimo znajomości problemów osoby uzależnionej, odbudowuje częściowo zatraconą tożsamość uzależnionego.

To o czym trzeba pamiętać na co dzień, to z pewnością profilaktyka uzależnień rozumiana jako edukacja medialna. Dzieci coraz szybciej mają szeroki dostęp do mediów, jednak nie posiadają jeszcze doświadczenia w jaki sposób bezpiecznie poruszać się po wirtualnej przestrzeni, dlatego warto zaopatrzyć je we wskazówki oraz ustalić zasady odnoszące się do korzystania z internetu, telewizji czy telefonu. Przydatne informacje na temat profilaktyki jak i samych uzależnień, znaleźć można na stronie: http://http://www.akmedcentrum.eu/uzaleznienia/komputery-i-siec/


Joanna Iskra  
 
źródła:
1.„Uzależnienie medialne, czyli o patologicznym wykorzystaniu mediów i ich wpływu na nasze zdrowie oraz życie naszych dzieci” Agnieszka Ogonowska, Kraków 2014r.

  RSS
Komentarze użytkowników (0)
© 2020 Copyright by "Silni w Chorobie" Marcin Meszko
Niniejsza strona www oraz jej podstrony wraz ze wszystkimi zamieszczonymi na niej materiałami są objęte prawami własności intelektualnej Marcina Meszko, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą „Silni w Chorobie Marcin Meszko” z siedzibą w Toruniu. Czytaj więcej
Wyłaczajac blokowanie reklam wspierasz nasz portal i pomagasz rozwijać projekt Silniwchorobie.pl