Usprawnienia ruchowe dzieci z wadami cewy nerwowej

Niesprawność ruchowa u dzieci z wadami cewy nerwowej ujawnia się z różnym nasileniem:
​1. rzadko dzieci mogą chodzić bez żadnej pomocy i kontrolować funkcje wydalnicze,
​2. częściej do poruszania potrzebują specjalnych aparatów stabilizujących porażone kończyny dolne oraz kul balkoników,
​3. najczęściej poszkodowane dzieci mogą poruszać się tylko z pomocą wózka inwalidzkiego,
​4. sprawność kończyn górnych u większości tych dzieci pomaga osiągnąć znaczną niezależność w życiu codziennym.

Żeby osiągnąć zasadniczy cel szeroko pojętej rehabilitacji, którym jest poprawa sprawności intelektualnej i ruchowej, konieczna jest ścisła współpraca neurochirurga, urologa ( nefrologa), ortopedy, pediatry, psychologa i fizjoterapeuty.

Etapy usprawniania
Zakres niesprawności ruchowej można ocenić z grubsza już po urodzeniu dziecka z rozszczepem kręgosłupa i przepukliną oponowo- rdzeniową. Dziecko porusza normalnie rączkami i głową, podczas gdy nóżki pozostają nieruchome lub poruszają się bardzo słabo, co może oznaczać, że niektóre mięśnie są całkowicie porażone, podczas gdy inne zachowują pewną siłę. Ta nierównowaga mięśniowa sprzyja powstawaniu przykurczów i zniekształceń w stawach kończyn dolnych ograniczających ruchy w pewnych płaszczyznach stawów. Sytuacja ta odbija się niekorzystnie na rozwoju ruchowym dziecka.

Dziecko z tą wadą rozwojową może mieć trudności z opanowaniem niektórych czynności ruchowych. Związane jest to z osłabieniem kręgosłupa, osłabieniem lub całkowitym porażeniem mięśni nóżek.

Na etapie niemowlęcym celem rehabilitacji rozpoczynającej się już po zabiegu neurochirurgicznym jest:
​1. profilaktyka powstawania lub utrwalenia się ograniczeń ruchomości stawów kończyn dolnych,
​2. profilaktyka skrzywień kręgosłupa,
​3. zwiększanie siły mięśni nieporażonych kończyn dolnych,
​4. wzmacnianie mięśni szyi, karku, tułowia i kończyn górnych,
​5. stymulowanie czynności ruchowych.

Ćwiczenia rehabilitacyjne są kontynuowane w domu i polegają na:
​1. układaniu niemowlęcia w odpowiedniej pozycji, co jest bardzo istotne dla wypełnienie powyższych celów,
​2. prowadzeniu ćwiczeń biernych, tzn. wykonywaniu przez osobę ćwiczącą ruchów w stawach bez udziału dziecka.

Najkorzystniejszą pozycją jest ułożenie na brzuszku, z nóżkami odwiedzionymi i wyprostowanymi w stawach biodrowych oraz w stawach kolanowych i ze stopami w pozycji pośredniej. Do takiego ułożenia można wykorzystać klin z gąbki, opaski elastyczne. Pozycja powinna być stosowana coraz dłużej, zwłaszcza w okresie czuwania, gdyż stymuluje rozwój ruchów głowy, podpierania się na rączkach, manipulowania nimi.

Maksymalne wzmacnianie ruchów, które dziecko wykonuje samodzielnie, posługując się mięśniami unerwionymi jest bardzo ważne, bowiem zapobiega powstawaniu przykurczów. Ruchy nóżek można pobudzać w czasie zabawy, kąpieli, nawet przy okazji przewijania przez drażnienie skóry w obrębie nóżek (a szczególnie stóp) lub tułowia. Ćwiczenia powinny być powtarzane kilkakrotnie w ciągu dnia.

Jeżeli przykurcze występują od urodzenia, konieczne są następujące ćwiczenia:
​1. masaż- delikatne rozciąganie przykurczonych tkanek,
​2. ćwiczenia wzmacniające mięśnie górnej połowy ciała,
​3. unoszenie dziecka do pozycji siedzącej (należy pamiętać, że dziecko nie powinno być sadzane zbyt wcześnie),
​4. siadanie zawsze powinno być konsultowane z lekarzem, w żadnym wypadku nie powinno być sadzane dziecko, które nie potrafi jeszcze zmieniać położenia ciała w pozycji leżącej ani trzymać głowy przy podciąganiu do siadu.

Na etapie przedszkolnym dąży się do:
​1. ostatecznej korekcji przykurczów upośledzających funkcję kończyn dolnych,
​2. pionizacji dziecka w prostych aparatach ortopedycznych,
​3. zwiększenia sprawności manualnej pod kątem przygotowania do podjęcia nauki szkolnej i zwiększenia samoobsługi.

Dziecko z rozległymi porażeniami nie powinno długo przebywać w pozycji siedzącej. Celem ćwiczeń podczas usprawniania w tym okresie jest wzmocnienie mięśni górnej połowy ciała oraz wykształcenie poczucia równowagi w różnych pozycjach. Dziecko musi przygotować maksymalnie kończyny górne i obręcz barkową do przenoszenia ciężaru ciała w pozycji siedzącej, jak i stojącej.

Na etapie szkolnym u dzieci z całkowitym porażeniem mięśni kończyn dolnych należy w tym czasie przede wszystkim starać się nie dopuścić do powstania przykurczów pozycyjnych. Można to osiągnąć przez systematyczne wykonywanie ćwiczeń biernych w porażonych stawach oraz zachęcanie do spędzania części dnia w aparatach ortopedycznych w pozycji wyprostowanej.

Dzieci z umiarkowanymi i niewielkimi porażeniami nóg doskonalą osiągniętą sprawność ruchową. Opanowują umiejętności poruszania się po różnych podłożach oraz pokonywanie rozmaitych przeszkód. Uczą się siadania na krześle w aparatach, wstawania z krzesła, padania, podnoszenia się z ziemi.
Nie potrzeba nikogo przekonywać, że opanowanie tych umiejętności zwiększa samodzielność dziecka.

 

Opracowała: mgr fizjoterapii Elżbieta Mieszkowska- Żurawska

Komentarze użytkowników (0)
© 2021 Copyright by "Silni w Chorobie" Marcin Meszko
Niniejsza strona www oraz jej podstrony wraz ze wszystkimi zamieszczonymi na niej materiałami są objęte prawami własności intelektualnej Marcina Meszko, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą „Silni w Chorobie Marcin Meszko” z siedzibą w Toruniu. Czytaj więcej
Wyłaczajac blokowanie reklam wspierasz nasz portal i pomagasz rozwijać projekt Silniwchorobie.pl