Toksoplazmoza to poważna choroba, którą przenoszą koty

Toksoplazmoza jest pasożytniczą chorobą zakaźną, wywoływaną przez pierwotniaka Toxoplasma gondii, którego żywicielem ostatecznym są zwierzęta kotowate. Pasożyty namnażają się w jelitach kotów i wydalane są z kałem w postaci oocyst, które bywają zakaźne dla ptaków, zwierząt oraz ludzi, przy jednoczesnej odporności na szkodliwe czynniki środowiska zewnętrznego.

Pasożyty są odporne są na działanie czynników atmosferycznych, a po spożyciu namnażają się w mięśniach, układzie nerwowym, a nawet w oku. Częstym sposobem zakażenia jest konsumpcja surowego lub niedogotowanego mięsa bądź źle umytych warzyw lub owoców.

Toksoplazmozą można również zarazić się podczas zjadania pokarmu zanieczyszczonego kałem, moczem lub śliną zwierząt chorych na tę chorobę, w których to wydalinach i wydzielinach znajdują się trofozoity T. gondii. Możliwe jest także zarażenie drogą kropelkową, zarażenie śródmaciczne jak również poprzez przetaczanie krwi czy transplantacje.

Toksoplazmoza nie jest niebezpieczna dla dorosłego człowieka, w przeciwieństwie do przypadku ciężarnych kobiet i małych dzieci.

Kobiety, które przeszły toksoplazmozę przed zajściem w ciążę nie są w stanie zarazić płodu, natomiast u pozostałych wykonuje się badanie z krwi na obecność cytomegalii (oznaczenie przeciwciał IGM oraz IgG, co pozwoli ustalić czy kobieta chorowała na toksoplazmozę albo czy  rozwija się w jej organizmie w chwili obecnej).

Oba wyniki ujemne wskazują na brak odporności i zwykle lekarz zaleca badanie kontrolne za 3 miesiące, gdy wynik IgG jest dodatni, a IGM ujemny oznacza to, że w niedalekiej przeszłości doszło do zakażenia, w przypadku znacznie podwyższonego poziomu IgG badanie powtarza się po trzech tygodniach, jeżeli liczba przeciwciał będzie rosła wskazane jest podjęcie leczenia.

W przypadku obu wyników dodatnich i pojawieniu się objawów niezwłocznie podejmuje się leczenie. Natomiast, gdy wynik IgG jest ujemny, a IGM dodatni (nieswoisty) zaleca się kontrole po 3 tygodniach.

Jak ograniczyć możliwość zakażenia toksoplazmozą?
1. Starannie myć owoce i warzywa.
2. Dbać by mięso było dobrze upieczone lub ugotowane.
3. Nie spożywać mięsa surowego, nie przechowywać w zamrażarce.
4. Nie jeść owoców i warzyw prosto z drzewa lub krzaka.
5. Pić wodę z zakręconych butelek.
6. Unikać kontaktów z kotami ( w szczególności dbać o higienę po zabawie z kotem, pilnować aby kot nie zadrapał w trakcie zabawy).
7. W trakcie prac ogrodowych zakładać rękawiczki ochronne.
8. Sztućce, naczynia myć w ciepłej wodzie z dodatkiem detergentów.

70% kotów jest zakażonych tą chorobą, każdego roku od 200–400 przypadków, to jednostki toksoplazmozy pierwotnej, czyli dziecko zaraża się od matki, natomiast w 80% człowiek zaraża się od zwierzęcia, np. zjadając niedogotowane mięso albo poprzez zadrapanie przez kota.

Często u kobiet w ciąży przebieg toksoplazmozy wygląda bezobjawowo, pierwotniak atakuje „po cichu” węzły chłonne, mięśnie poprzecznie prążkowane (budują szkielet ruchowy człowieka, męczą się w chwili nadmiernego wysiłku i powstaje kwas mlekowy), mięśnie gładkie (stanowią konstrukcję najważniejszych układów, funkcjonują bez naszej woli), czasami mózg, gałki oczne, a nawet rdzeń kręgowy.

Zakażenie pasożytem i symptomy mogą być podobne do przebiegu grypy, jak np.: powiększone węzły chłonne, ból mięśni, katar, kaszel, podwyższona temperatura ciała.

Najniebezpieczniejsze jest zarażenie w pierwszym trymestrze ciąży, sięga 75%, a kończy poronieniem, obumarciem płodu. Nie zawsze zakażenie matki toksoplazmozą musi oznaczać, że zachoruje dziecko, oznaki pojawiają się u 10% noworodków i mogą być to: małogłowie, wodogłowie, zapalenie siatkówki, opóźnienie umysłowe, małopłytkowość, zapalenie śledziony, wątroby.

Ryzyko obejmuje także urodzenie się dziecka z małą masą urodzeniową, im mniej zaawansowana ciąża, tym ryzyko groźniejszych konsekwencji, wspomniane ryzyko utrzymuje się także po porodzie. Niebezpiecznym i charakterystycznym objawem choroby jest  tzw. triady Sabina–Pinkertona, czyli zwapnienia śródczaszkowe. Około 8% zarażonych maluchów umiera, u 70% nie ma żadnych objawów, a u niektórych może ujawnić się wada słuchu bądź wzroku.

O toksoplazmozie wrodzonej mówimy wówczas, gdy dochodzi do zarażenia płodu przez łożysko od chorej matki. U kobiet, które zaraziły się przed zajściem w ciążę nie ma ryzyka toksoplazmozy wrodzonej, gdyż zdążyły wykształcić się w jej organizmie przeciwciała. Najbardziej narażony bywa płód powyżej 24 tygodnia oraz na końcu 36–38 tydzień ciąży.

Toksoplazmoza nabyta.
Większość osób, które przeszły bezobjawowo toksoplazmozę, nie ma świadomości obecności pasożyta w organizmie. W trakcie aktywnej toksoplazmozy choroba akatkuje poszczególne partie ciała, w zależności od postaci zakażenia. Postać węzłowa, podczas której powiększają się węzły chłonne, ogólnie źle się czujemy, niekiedy mamy gorączkę, bóle głowy imięśni. Postać oczna, najczęściej przebiega pod postacią zapalenia spojówki, naczyniówki, efekt końcowy, to osłabienie wzroku. Postać uogólniona wiąże się ze spadkiem odporności, można zaobserwować zmiany w mięśniu sercowym, płucach czy wątrobie. Postać mózgowa przebiega pod postacią zapalenia płuc i opon mózgowo–rdzeniowych.

Jak zdiagnozować pasożyta?
W każdym przypadku powiększenia węzłów chłonnych (najczęstszego objawu) koniecznością jest zgłoszenie się do lekarza. Wskazaniem do uzyskania porady lekarskiej są również inne niepokojące symptomy, współistniejące objawy. Kolejną przesłanką jest także, gdy toksmoplazmozę wykryto przypadkowo, podczas rutynowych badań.

Bezwzględną przypadkiem są objawy neurologiczne, takie jak: drgawki, opóźnienie w rozwoju ruchowym, asymetria ułożeniowa ciała, nieprawidłowe napięcie mięśniowe, zbyt duży lub zbyt mały obwód głowy, zezowanie, zmętnienie oka, zwężenie szpary powiekowej, różna wielkość gałek ocznych. Często wykonuje się badanie ultrasonograficzne (USG) węzłów chłonnych, wyjaśniające zaistniałą sytuację.

W Polsce rozpoznanie choroby ustala się zwykle na podstawie badania krwi i wykrycia przeciwciał przeciwtoksoplazmowych. Obok badań rozstrzygających, czyli testów na przeciwciała (IgM, IgA, IgG) przeprowadza się diagnostykę opartą na badaniu płynów ustrojowych, tkanek, wydzieliny, swoiste badania serologiczne, histopatologiczne czy próby biologiczne. Celem ich jest stwierdzenie czy doszło do zakażenia, czy inwazja pasożytnicza jest nadal aktywna i jakie wysokie jest stężenie we krwi oraz płynach i wydzielinach ustrojowych (ślina, mocz, kał).

Leczenie w ciąży nie jest jednoznaczne, zdania są podzielone, część lekarzy sugeruje stosowanie suplementów diety, ale skuteczniejszym, chociaż bardziej inwazyjnym sposobem jest przepisanie przez lekarza antybiotyku.

Efektywnym sposobem ochrony przed pasożytem przede wszystkim jest ochrona piaskownic, szczególnie tych odkrytych, gdzie mogą bytować pasożyty. Osoby, które w bliskim otoczeniu dzieci mają koty, powinny pamiętać o regularnym myciu rąk po kontakcie ze zwierzęciem oraz zachowaniu odpowiednich zasad przy czyszczeniu kuwet. Koty są nosicielami ponieważ mają kontakt z myszami i szczurami, które bezwzględnie przenoszą toksoplazmozę. Należy pamiętać, że zwierzę w domu, to nie tylko przyjemność, ale także obowiązki, czyli dbanie o swego pupila, jego wygląd, ale również stan zdrowia i codzienna higiena. Z zakresem obowiązków powinni zapoznać się wszyscy domownicy i ich przestrzeganiem.

Organizm zarażonego człowieka broni się wytwarzając przeciwciała odpornościowe, zwalczając chorobę powodują otorbienie pasożyta w poszczególnych tkankach. Toksoplazmoza bywa śmiertelna dla osób z zaburzeniami odporności bądź dla dzieci. Choroby nie udaje się wyleczyć całkowicie, nie jest możliwa definitywna elminacja pasożyta z zarażonego organizmu. Stosowane leki nie zabijają pierwotniaka, jedynie wstrzymują jego namnażanie, a co za tym idzie rozwój choroby.

W przypadkach obniżonej odporności, przy współistniejących ciężkich chorobach, jak: AIDS czy nowotwory pasożyt może się uaktywnić, wówczas następuje wznowa toksoplazmozy, która może objawiać się zapaleniem narządu wzroku, czy ośrodkowego układu nerwowego.

Pierwotniak atakujący po raz drugi to „przebiegły wróg”, zna słabe punkty organizmu, może okazać się nawet wrogiem śmiertelnym.

Nadzór medyczny jest zalecany także w przebiegu bezobjawowym choroby, wymagany jest ustalony harmonogram wizyt kontrolnych oraz badań specjalistycznych. Nigdy bowiem nie wiadomo czego w takim przypadku można się spodziewać. Chorzy z osłabioną odpornością wymagają profilaktycznego podawania leków, toksoplazmoza to poważna choroba, której nie można bagatelizować. Podobny dozór, z jeszcze większym spektrum obowiązuje w przypadku toksoplazmozy wrodzonej, konieczne są kontrole pediatryczne, okulistyczne, neurologiczne, psychologiczne, neurologopedyczne.

Podstawą uniknięcia zachorowania jest konkretne postępowanie dietetyczno–higienniczne.
Pamiętajmy o każdorazowym myciu rąk po wejściu do mieszkania, domu, czy innego pomieszczenia, myciu produktów spożywczych spożywanych na surowo (owoce, warzywa), piciu wody przegotowanej lub butelkowanej, gotowanego mleka, spożywaniu gotowanego lub pieczonego mięsa, dbaniu o stan piaskownic i odpowiednim postępowaniu w przypadku kontakt ze zwierzętami. Nie zapominajmy o edukacji, gdyż to, co wiemy i znamy na co dzień nie zawsze jest przestrzegane!

  RSS
Komentarze użytkowników (0)
© 2019 Copyright by "Silni w Chorobie" Marcin Meszko
Niniejsza strona www oraz jej podstrony wraz ze wszystkimi zamieszczonymi na niej materiałami są objęte prawami własności intelektualnej Marcina Meszko, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą „Silni w Chorobie Marcin Meszko” z siedzibą w Toruniu. Czytaj więcej
Wyłaczajac blokowanie reklam wspierasz nasz portal i pomagasz rozwijać projekt Silniwchorobie.pl