Kangurowanie od pierwszych chwil życia uczy bliskości

Każdy noworodek, od pierwszych minut życia, potrzebuje bliskiego kontaktu fizycznego z rodzicami. Mamy mają możliwość przytulenia malucha na powitanie tuż po porodzie, na sali porodowej.

W latach 70–tych ubiegłego stulecia udowodniono, że bliski kontakt ma niezastąpiony wpływ na rozwój wcześniaków, jak i pozostałej części niemowląt. Kangurowanie to nic innego jak bezpośredni kontakt „skóra do skóry” rodzica z dzieckiem. Maluch w samej pieluszce jest układany w pionowej pozycji na nagiej klatce piersiowej rodzica/opiekuna. Ważne jest, aby główka dziecka umieszczona była w okolicy klatki piersiowej rodzica, tak aby mogło wsłuchac się w bicie serca.

Czy kangurowanie i chustowanie to to samo?
Zdecydowanie nie, obie czynności zasadniczo różnią się od siebie. W trakcie kangurowania czyli bezpośredniego kontaktu ciał rodzic–dziecko, nie ma dodatkowych warstw odzieży czy materiału, które występują w momencie chustowania. Wyjątkiem jest okrycie od strony pleców dziecka, tak, aby maluchowi nie było zimno. W trakcie kangurowania maluch ułożony jest przodem, w pozycji "brzuch do brzucha”, noszenie w chuście preferuje ułożenie  latorośli tyłem, bokiem albo na plecach.

Zanim zaczęto używać sformułowania ”kangurowanie”, już nasze prababki wiedziały o zbawiennym wpływie kontaktu "skóra do skóry". Ten plemienny obyczaj praktykowany jest do dziś i sprzyja rozwojowi tzw. "Rodzicielstwa Bliskości". Żeby kangurowanie przyniosło oczekiwane efekty warto tulić się do dziecka przez dobre kilkadziesiąt minut bez przerwy.

Od 1970 roku praktykowano kangurowanie wcześniaków, gdy w Kolumbii, na oddziale położniczym, zabrakło inkubatorów dzieci przedwcześnie urodzone przytulane były do mam, a tym samym w naturalny sposób ogrzewane. Już wtedy lekarze zauważyli zaskakujące dobre efekty przytulania, tzn. zmniejszyła się śmiertelność noworodków i znacząco wzrosło działanie systemu immunologicznego u tych dzieci.

Od kiedy można rozpocząć kangurowanie wcześniaka?
U dzieci zdrowych kangurowanie można zainicjować tuż po porodzie, zaś u dzieci urodzonych przedwcześnie nie jest to możliwe ze względów medycznych, tj. na fakt, że zazwyczaj oddech skrajnych wcześniaków wspomagany jest przez podłączonie ich do respiratora. W związku z powyższym na kangurowanie musi zostać wyrażona zgoda lekarza prowadzącego. W momencie, kiedy lekarz orzeknie, że stan zdrowia wcześniaka jest na tyle stabilny by bez uszczerbku dziecko mogło poprzytulać się do mamy bądź taty, możemy zacząć całą procedurę.

Zmianie uległy zalecenia dotyczące pierwszych chwil życia noworodków na oddziałach szpitalnych, obecnie w pierwszej kolejności nie są ważone i mierzone, ale z nieprzeciętą pępowiną spędzają pierwsze chwile w ramionach mam. Jak informują zalecenia Amerykańskiej Akademii Pediatrycznej kontakt „skóra do skóry” matki z dzieckiem powinien trwać nieprzerwanie od pierwszej minuty życia do zakończenia pierwszego karmienia. Po tym czasie można przystąpić do pomiarów długości i wagi.

Minimalny okres kangurowania to okres 3 miesięcy (około godziny dziennie). Jednak realia szpitalne i ciągłe zmiany stanu zdrowia u skrajnych wcześniaków nie zawsze dają taką możliwość. Podczas kangurowania wcześniaka klatka piersiowa powinna być odkryta, położenie w odpowiedniej pozycji można uzyskać stojąc lub siedząc, główka dziecka winna się znajdować obok brody osoby dorosłej. jednak stanie z dzieckiem około godziny niekiedy stanowi wyzwanie. Więc aby nie męczyć mam lepiej żeby kangurowały w wygodnej dla nich pozycji. Wcześniak używa piersi matki jako poduszki podtrzymującej główkę.

Z pewnością większa świadomość personelu medycznego i rodziców, polepsza samopoczucie kobiet a tym samym malutkich dzieci. Jeśli to możliwe nie pozbawiajmy wcześniaków tego niezwykłym daru i uświadamiajmy mamy jak ważna jest bliskość matki z dzieckiem. Przedwcześnie urodzone dzieci czując bliskość nabierają wiecej sił witalnych i motywacji do walki o życie.

Pozytywne skutki kangurowania dla mam to między innymi zmniejszenie prawdopodobieństwa baby blues (syndromu depresji poporodowej), charakteryzującego się obniżonym nastrojem, wymagającym leczenia farmakologicznego bądź psychologiczneg. Polepsza się ogólne samopoczucie, układ hormonalny wytwarza substancje jak: serotonina i dopamina, odpowiadające za poczucie szczęścia. Obniża się poziom stresu, stabilizuje laktacja (wytwarzanie, wydzielanie pokarmu, rozpoczynające się w okresie ciąży).

Dla dziecka to przedłużenie sytuacji z życia płodowego, umacniania więzi i poczucia bezpieczeństwa, pozytywny wpływ na mózg (wzmocnienie struktur i funkcji), u wcześniaków szybsze przybieranie na wadze, lepszy sen, rzadziej występujące kolki, zmniejszenie występowania zaburzeń oddychania, dodatni wpływ na rozwój emocjonalny.

Bezpośredni kontakt z mamą pobudza ośrodki związane z emocjami, budowaniem więzi społecznych oraz aktywowanie szybkiego tworzenia się połączeń między neuronami, tak aby zapewnić dobry przepływ impulsów i regulować wytężoną pracę wszystkich organów. Dzieci korzystające z dotyku "skóra do skóry” są  spokojniejsze, rzadziej płaczą, ułatwiony jest ich rozwój psychosomatyczny (tłumienie emocji, czy zaburzeń zespołu jelita drażliwego).

Nie można nie wspomnieć o rodzicach dzieci przebywających miesiącami w szpitalach, na oddziałach intensywnej terapii noworodków, które "dojrzewają" w inkubatorach. Marka Pharmaceris wspiera rodziców, którzy mają utrudnione budowanie bliskości, tworzone są specjalne strefy tzw. Emostrefy, ułatwiające bliski kontakt rodzica z dzieckiem. Więcej informacji na ten temat można zasięgnąć zaznajmiając się z programem ”Blisko z Tobą chcę być”.

Dziecko w pobliżu mamy, czuje jej zapach, miękkość skóry, ciepło. Kangurowanie to dla obojga, zarówno matki jak i dziecka, przede wszystkim ogromna przyjemność, błogi spokój, relaks w czystej postaci. Mama zakochana w swoim osesku daje maluchowi spokój i ukojenie. Przyjemnie spędzony czas sprawia, że oboje są w odmienionym stanie psychicznym, co ma odzwierciedlenie w późniejszej poprawie ogolnego stanu dziecka.

Kto może kangurować?
Kangurować może każda osoba mentalnie spokrewniona z dzieckiem, czyli mama, tata, rodzeństwo, dziadkowie, czy rodzic zastępczy. Ważne jest poczucie więzi. W warunkach szpitalnych zzawyczaj są to rodzice, a po powrocie  do domu do rytuału mogą włączyć się pozostali członkowie rodziny.

Ogromnym wyzwaniem jest opieka nad skrajnym wcześniakiem, przebywającym na Oddziale Intensywnej Terapii Noworodka, wymaga ona czasu i odpowiedniego przygotowania, jak również nastawienia psychicznego. Kangurowanie budzi wiele obaw i wątpliwości, ale najważniejsze jest zdrowie dziecka. Efektywna współpraca rodzica z lekarzami, profesjonalny instruktaż obsługi medycznej spowodują niesamowite korzyści dla małego pacjenta i jego rodziców. Kangurowanie czyni cuda!

Jaka najlepsza pozycja?
Dla noworodków urodzonych o czasie najwygodniejsze jest ułożenie pionowe, między piersiami matki, dziecko samo wybierze pierś, która stanie się dla niego poduszką. Skrajne wcześniaki powinny być umieszczone pomiędzy piersiami, z główką skierowaną na jednej z nich. Wcześniaki z masą urodzeniową poniżej jednego kilograma umieszcza się pod kątem, na skos. Jest to bardzo ważne, gdyż maluchy mają problem z utrzymaniem pionowej pozycji, a ułożenie pod kątem pozwoli na wygodne "leżakowanie". Dzieciom zakłada się czapeczki i okrywa pieluchą albo kocykiem. Bezpieczeństwo zapewni podtrzymywanie niemowlęcia za pośladki. Na początku przygody z kangurowaniem odbędzie się instruktaż oraz fachowa pomoc pod okiem doświadczonego personelu medycznego.

Jeśli nie wiesz, czy to właściwa pozycja dla Twojego dziecka zwróć uwagę na zachowanie oseska, jeśli stanie się mniej aktywny, zacznie zapadać w sen, to znaczy, że jest mu wygodnie i czuje się odprężony. Sen podczas kangurowania jest znacznie głębszy od tego w łóżeczku lub inkubatorze. Jest efektywniejszy dla mózgu, daje odczucie lepszego wypoczynku.

Bezpośredni kontakt rodzic–dziecko odgrywa istotną rolę w rozwoju malucha, spaja i buduje więź, a tym samym poczucie własnej wartości i bezpieczeństwa.

Podczas kangurowania, gdy dziecko śpi mama również może odpocząć, poczytać, posłuchać spokojnej muzyki albo zwyczajnie cieszyć się chwilą. Dzieci urodzone w terminie mogą być kangurowane od 12 do 24 miesiąca życia. Mamy bliźniaków czy trojaczków mogą kangurować wszystkie dzieci w tym samym czasie, pod warukiem, że dadzą sobie z tym radę.

Niby tylko mały przytulas, a ogromna korzyść dla obojga. Mimo doskonale rozwiniętej medycyny, pozwalającej na ratowanie najbardziej skrajnych przypadków wcześniactwa lekarze nie przeceniają tej metody wspierania leczenia. To niezwykły cud, że bliskość daje taką moc!

Magdalena Zając

  RSS
Komentarze użytkowników (0)
© 2019 Copyright by "Silni w Chorobie" Marcin Meszko
Niniejsza strona www oraz jej podstrony wraz ze wszystkimi zamieszczonymi na niej materiałami są objęte prawami własności intelektualnej Marcina Meszko, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą „Silni w Chorobie Marcin Meszko” z siedzibą w Toruniu. Czytaj więcej
Wyłaczajac blokowanie reklam wspierasz nasz portal i pomagasz rozwijać projekt Silniwchorobie.pl