Czy moje dziecko ma autyzm?

Psycholog Claire Grand wyjaśniając, czym jest autyzm napisała: „Mózg autystyków nie jest w stanie rozpoznać wszystkich docierających do niego informacji: tego, co słyszą uszy, widzą oczy, dotyka skóra. Co więcej, jego oczy widzą zbyt dużo rzeczy naraz, jego uszy słyszą zbyt wiele jednocześnie, a jego skóra odczuwa dotyk zbyt mocno, co może sprawiać ból i budzić strach.”

Dzieci autystyczne żyją w świecie, który atakuje je bodźcami. Ich rodzice mówią, że aby zrozumieć, co czuje dziecko autystyczne należy sobie wyobrazić, że jesteśmy sami w dużym pokoju. W pomieszczeniu jest kilka włączonych telewizorów, każdy emituje inny program. Poza tym włączone jest radio i różne rodzaje migoczących świateł. Jesteśmy bezbronni. Z tego pokoju nie ma wyjścia, a jedyną formą ochrony staje się zatykanie uszu, krzyk, płacz lub próba wewnętrznego wyłączenia samego siebie. Tak dziecko autystyczne czuje się każdego dnia.

Obserwując pociechę, u której podejrzewamy autyzm, należy pamiętać o tym, że dzieci autystyczne wolą interesować się przedmiotami, niż ludźmi. Ludzkie twarze są zmienne, a dzieci dotknięte autyzmem nie rozumieją, co wyraża ich mimika. Przedmioty zawsze są jednakowe i przede wszystkim przewidywalne. Poza tym najmłodsi z tym zaburzeniem bardzo lubią liczby, które zawsze oznaczają to samo. Radzenie sobie z liczeniem znacznie lepiej niż ze słowem mówionym i pisanym charakteryzuje dzieci autystyczne.
Opanowanie kilku zasad, np. dodawania pozwala uporządkować zdobytą wiedzę, która staje się zrozumiała. Ze słowami jest inaczej. Wieloznaczność, ich połączenie z tonem, którym są wypowiadane, z mimiką wypowiadającego-to zbyt trudne. Ponadto dzieci z tym schorzeniem widzą rzeczy fragmentarycznie. Patrząc na czyjąś twarz dostrzegają jej poszczególne elementy-nos, usta, oczy, ale nie są w stanie dojrzeć całego wyrazu twarzy. To powoduje, że nie widzą i nie odczytują właściwie emocji nawet z twarzy najbliższych. Nie oznacza to jednak, że są niewrażliwe i emocjonalnie obojętne.

Lepiej rozumieją to co widzą, niż to, o czym tylko słyszą. Trudno im pojąć niepisane zasady społeczne, dlatego jeśli chcemy aby dziecko przyswoiło pewne reguły warto je zilustrować za pomocą piktogramów lub rysunków. Dzieci autystyczne najczęściej zmagają się z samotnością, bo chociaż pragną nawiązywać relacje z innymi, nie wiedzą, jak należy to czynić oraz odczuwają swoją inność. Ich wyobraźnia społeczna zawodzi, dlatego nie rozumieją pojęć abstrakcyjnych i sytuacji opartych na przewidywaniach.

Mają problem z rozumieniem zagrożeń, których same nie doświadczyły i przystosowywaniem się do zmian. Poczucie bezpieczeństwa daje im rutyna, schematyczne układanie książek czy zabawek, odgrywanie tych samych ról w zabawach, przywiązanie do przedmiotów. Nieprzypadkowo zaśnięcie bez takiego samego ułożenia maskotek staje się niemożliwe.

Autystyczne dzieci w wieku szkolnym są specjalistami w wybranej dziedzinie, najczęściej ścisłej, która daje się zamknąć w schematach, regułach, przewidywalności. Łatwo wpadają w agresję, czego przejawem może być krzyk, uderzanie się głową o ścianę czy podłogę-w ten sposób dziecko zaatakowane przez bodźce stara się uspokoić burzę w umyśle. Dodatkowo pojawia się nadwrażliwość na dotyk lub wręcz przeciwnie, znieczulenie na ból.

Kiedy wobec tego należy się niepokoić? Jeśli w wieku 6 miesięcy dziecko nie uśmiecha się do rodziców i nie widać u niego entuzjastycznych reakcji w związku z przyjemnymi bodźcami, w wieku 9 miesięcy nie odpowiada na wydawane przez rodzica dźwięki niemowlęcymi odgłosami, nie wodzi spojrzeniem za przedmiotami, nie wykonuje gestów komunikacyjnych, np. nie macha rączką na pożegnanie, nie odwzajemnia uśmiechów-wówczas należy skonsultować się z lekarzem pediatrą. Gdy w 12 miesiącu dziecko nie gaworzy, a do 2 roku życia nie używa zdań złożonych z 2 słów rodzic powinien poszukać specjalistycznej pomocy.

Autyzm to zaburzenie dotyczące funkcjonowania na trzech płaszczyznach: komunikowania się, relacji społecznych i zachowania. Gama zróżnicowanych objawów dotyczących sfery komunikowania się mieści w sobie między innymi unikanie kontaktu wzrokowego oraz niewielkie zróżnicowanie w mimice, intonacji i gestykulacji dziecka. U dzieci autystycznych często pojawia się opóźnienie rozwoju mowy lub mutyzm wybiórczy, który polega na tym, że dziecko porozumiewa się tylko z konkretnymi osobami lub tylko w konkretnych okolicznościach np. wyłącznie w domu.

Problemy komunikacyjne są związane z kolejną sferą: interakcji społecznych. Wspomniane wcześniej trudności z rozumieniem i wyrażaniem uczuć często są największym zmartwieniem rodziców, którym błędnie wydaje się, że ich dziecko nie umie kochać. Miłość u dziecka autystycznego nie jest słowem, ale poczuciem przywiązania i konkretnymi czynnościami.

Dzieci z tym zaburzeniem często nie lubią kontaktu fizycznego. Do objawów autyzmu związanych z zachowaniem zaliczyć można obniżony próg tolerancji na zmiany w otoczeniu, stereotypowe ruchy ciała, np. trzepotanie dłońmi przed oczami, co ma stanowić filtr dla światła, które dziecko chce kontrolować i nadmierna wrażliwość poszczególnych zmysłów, która objawia się na przykład reakcją lękową na dźwięki.

Fundacja Synapsis służąca pomocą osobom zmagającym się z autyzmem i ich rodzinom zamieściła na swojej stronie internetowej kwestionariusz M-CHAT-R/F, z którego skorzystać mogą rodzice dzieci w wieku od 16 do 30 miesiąca życia, którzy zaobserwowali u maluszków niepokojące objawy.

Służy to wstępnej ocenie zakresu umiejętności dziecka i jest jednym z kroków, który warto poczynić przed wizytą u lekarza. Specjalistyczna konsultacja jest szansą na jak najwcześniejsze rozpoczęcie działań terapeutycznych. O codziennym życiu rodziców dzieci, u których zdiagnozowano autyzm można usłyszeć także w filmie dokumentalnym „Nasz autyzm”. Film dostępny na stronie: http://www.filmydokumentalne.eu/nasz-autyzm jest częścią projektu „Autystycznie uzdolnieni. Mamy historie!”, zrealizowanego w ramach programu społecznego AXA Wspieramy Mamy. Przedstawiona w nim codzienność rodzin, którym towarzyszy autyzm obala wiele stereotypów i pokazuje, w jaki sposób schorzenie może stać się zaakceptowaną przez rodziców częścią życia dziecka.


Opracowala: Magdalena Zając

Komentarze użytkowników (0)
© 2021 Copyright by "Silni w Chorobie" Marcin Meszko
Niniejsza strona www oraz jej podstrony wraz ze wszystkimi zamieszczonymi na niej materiałami są objęte prawami własności intelektualnej Marcina Meszko, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą „Silni w Chorobie Marcin Meszko” z siedzibą w Toruniu. Czytaj więcej
Wyłaczajac blokowanie reklam wspierasz nasz portal i pomagasz rozwijać projekt Silniwchorobie.pl