Warsztaty Terapii Zajęciowej drogą do samodzielności

Kontakt z drugim człowiekiem i potrzeba rozwoju są jednymi z głównych pragnień każdego człowieka, niezależnie od wieku, płci, ani stopnia sprawności. Przez setki lat osobom niepełnosprawnym odmawiano tych praw, w konsekwencji czego żyły zamknięte w domach, bez możliwości uczestniczenia w życiu społecznym. Od lat dziewięćdziesiątych ta tendencja na szczęście zaczęła ulegać zmianie.

Obecnie „według danych statystycznych, na świecie żyje ponad 550 mln ludzi niepełnosprawnych (w tym około 11% do 30 roku życia)”. W związku z tym ich rodziny oraz sami zainteresowani rozpoczęli starania o utworzenia miejsca, gdzie będą mogli przebywać ci, którym niepełnosprawność nie pozwala na podjęcie pracy. Wskutek tego od 1991 roku na terenie całej Polski zaczęły powstawać Warsztaty Terapii Zajęciowej.

Warsztaty Terapii Zajęciowej (WTZ), są to placówki pobytu dziennego, z których usług mogą korzystać osoby niepełnosprawne z orzeczeniem, gdzie znajdują się przesłanki do uczestnictwa w warsztatach. Takie orzeczenia wraz z kwalifikacją do uczestnictwa w WZT wydają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności. Uczestnikami WTZ nie mogą zostać osoby z lekkim stopniem niepełnosprawności. W przypadku stopnia umiarkowanego wymagany jest symbol 01-U (upośledzenie umysłowe) lub 02-P (choroby psychiczne) przy przyczynie niepełnosprawności oraz orzeczona niezdolność do pracy. Osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności mogą być uczestnikami WTZ niezależnie od innych czynników.

Głównym zadaniem jest rehabilitacja każdego uczestnika, która ma prowadzić do usprawniania i ogólnego rozwoju. Cele te są osiągane przez udział w terapii zajęciowej, która jest prowadzona w przystosowanej do tego pracowni przez instruktora. Rodzaj terapii wybierają sami uczestnicy zarówno na podstawie swoich możliwości i zainteresowań po to, aby przynosiło to nie tylko korzyści rehabilitacyjne, ale także satysfakcję, poczucie spełnienia i użyteczności.

Zajęcia w warsztacie są prowadzone w oparciu o indywidualny program rehabilitacji i terapii, którego przygotowaniem dla każdego uczestnika zajmuje się rada programowa warsztatu. Niektórzy uczestnicy w ramach indywidualnego programu mogą brać udział w treningu ekonomicznym. Wówczas otrzymują środki finansowe, którymi sami dysponują. Mogą one stanowić maksymalnie 20% minimalnego wynagrodzenia za pracę. Jest to szczególnie cennym doświadczeniem dla uczestników, którzy wykazują gotowość do samodzielnego życia i rozpoczęcia pracy w zakładach pracy chronionej.

Każdy ośrodek wyposażony jest w kilka pracowni. Bardzo często można spotkać pracownię krawiecką, stolarską, plastyczną, kulinarną, ceramiczną, a także takie, w których można nauczyć się mniej popularnych zajęć, takich jak chociażby introligatorstwo. Pracownia stolarska jest miejscem, gdzie nie tylko można nauczyć się obróbki drewna, wbijania gwoździ czy też piłowania, ale także samemu pod czujnym okiem instruktora zająć się lakierowaniem mebli, z których korzystać będą później uczestnicy warsztatów, drobnymi naprawami, a nawet wykonywaniem półek, albo wypalaniem obrazów.

Koło garncarskie i gipsowe formy znaleźć można w pracowni ceramicznej, gdzie uczestnicy pracując nad swoją sprawnością manualną i wyobraźnią, tworzą gliniane przedmioty i naczynia. Wśród uczestników sekcji introligatorskiej znajdują się osoby, które pracują na bindownicach i sprzęcie introligatorskim przygotowując między innymi zaproszenia i kartki okolicznościowe. Często jest to sekcja łączona z zajęciami informatycznymi, bo właśnie tam przydaje się umiejętność pisania krótkich tekstów na komputerze, skanowanie zdjęć i wyszukiwanie niezbędnych informacji w internecie.

Sekcja plastyczna, krawiecka i kulinarna to ulubione pracownie nie tylko pań. Praca nad wytrwałością i skupieniem jest możliwa dzięki jest dodatkowym rezultatem pracy nad ściegami, haftami i wykrawaniem. Rozwój wyobraźni, cierpliwości i poczucia smaku zagwarantują zajęcia w pracowni plastycznej, w której uczestnicy będą mieli możliwość poznania różnego rodzaju technik rysunkowych i malarskich. Bardzo pożądane czynności wykonują także osoby zapisane do sekcji kulinarnej, w której przygotowuje się drugie śniadania, proste potrawy, sałatki, surówki oraz pracuje przy różnych urządzeniach kuchennych, co jest niezbędne w nauce samodzielności.

Stworzone przez uczestników warsztatów produkty często są sprzedawane podczas akcji charytatywnych oraz lokalnych kiermaszy czy festynów. Fundusze w ten sposób pozyskane zasilają budżet placówki, wobec czego słusznym jest stwierdzenie, że uczestnicy sami starają się zapracować na rozwój tego miejsca. Poza zajęciami codziennym w ramach warsztatów terapii zajęciowej organizowane są wyjazdy, ogniska, a nawet zabawy taneczne i wspólne spotkania okolicznościowe.

Obecnie taką placówkę znaleźć można w każdym powiecie. Osoby niepełnosprawne, które mieszkają daleko od placówki mogą liczyć na dowożenie busem. Zajęcia mogą trwać codziennie maksymalnie 7 godzin i odbywać się przez pięć dni w tygodniu. Nie ma zewnętrznie ustalonej liczby uczestników, którzy mogą uczestniczyć w danej terapii–to zależy od uregulowań wewnętrznych poszczególnych placówek.

Jeden opiekun może jednak zajmować się maksymalnie 5 uczestników jednocześnie. Zadaniem wcześniej wspomnianej rady programowej jest także ocena indywidualnych efektów rehabilitacji każdego uczestnika, która odbywa się nie rzadziej niż raz na trzy lata. Istnieją trzy drogi, które mogą czekać osobę uczestniczącą w WTZ po sporządzeniu tej oceny:

1. Zakończenie pobytu w WTZ i rozpoczęcie pracy–albo na stanowisku do tego przystosowanym, albo w warunkach pracy chronionej.

2. Zakończenie pobytu w WTZ i przeniesienie do placówek wsparcia, które podlegają pod pomoc społeczną (w przypadku braku postępów w rehabilitacji i złych rokowań pod względem dalszej samodzielności).

3. Przedłużenie uczestnictwa w terapii w przypadku dobrych rokowań na zawodowe usamodzielnienie lub gdy brakuje miejsc dla osób źle rokujących w innych ośrodkach wsparcia.

W maju 2018 roku została podpisana przez Prezydenta Polski nowelizacja Ustawy o Rehabilitacji Zawodowej i Społecznej, która jest elementem programu „Za życiem”. Po zmianach osoby, które przestają być uczestnikami WTZ ze względu na podjęcie pracy będą mogły uczestniczyć w finansowanych przez PFRON zajęciach klubowych, na co przeznaczono ponad milion złotych (nawet jeśli stracą lub zmienią pracę). W przypadku utraty pracy w ciągu 90 dni od opuszczenia WTZ, były uczestnik ma prawo do ponownego zgłoszenia swojego uczestnictwa i w tym przypadku będzie miał pierwszeństwo przyjęcia do placówki.

O finansowanie tych placówek w 90% dba PFRON, zaś w 10% instytucje samorządowe. Pieniądze są także pozyskiwane z innych, niezależnych źródeł, takich jak darowizny sponsorów czy też z organizacji pozarządowych. Liczba osób korzystających z warsztatów terapii zajęciowej wciąż wzrasta. W 2003 roku było to nieco ponad 13 tysięcy osób, zaś w 2013 roku ta liczba wzrosła aż o 11 tysięcy! To pokazuje, jak ważną rolę w rehabilitacji nie tylko zawodowej, ale przede wszystkim społecznej spełniają warsztaty terapii zajęciowej, umożliwiające osobom niepełnosprawnym zasmakowanie życia, z którym nie mieli wcześniej styczności.


Magdalena Zając

źródła:
1. Po co i dla kogo są warsztaty terapii zajęciowej? [online], https://lamstereotypy.wordpress.com/2013/04/27/po-co-i-dla-kogo-sa-warsztaty-terapii-zajeciowej/
2. B. Korczyńska, Jakość życia osób niepełnosprawnych umysłowo jako pochodna funkcjonowania w społeczeństwie, http://www.edukacja.edux.pl/p-1529-jakosc-zycia-osob-niepelnosprawnych.php
3. Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 marca 2004 roku w sprawie warsztatów terapii zajęciowej
4. http://janowlubelski.pl/sites/default/files/news/attachments/jak_zalozyc_warsztaty_terapii_zajeciowej.pdf
5. K. Mrugalska, Aspekty prawne funkcjonowania warsztatów terapii zajęciowej [online], http://www.niepelnosprawni.pl/ledge/x/2590
6. K. Kropiwiec, Prezydent podpisał nowelę ustawy ws. zmian w działaniu warsztatów terapii zajęciowej [online], http://www.rynekzdrowia.pl/Polityka-zdrowotna/Prezydent-podpisal-nowele-ustawy-ws-zmian-w-dzialaniu-warsztatow-terapii-zajeciowej,184362,14.html
 

  RSS
Komentarze użytkowników (0)
© 2021 Copyright by "Silni w Chorobie" Marcin Meszko
Niniejsza strona www oraz jej podstrony wraz ze wszystkimi zamieszczonymi na niej materiałami są objęte prawami własności intelektualnej Marcina Meszko, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą „Silni w Chorobie Marcin Meszko” z siedzibą w Toruniu. Czytaj więcej
Wyłaczajac blokowanie reklam wspierasz nasz portal i pomagasz rozwijać projekt Silniwchorobie.pl