Fototerapia–leczenie światłem

Fototerapia to leczenie naturalnym światłem (słonecznym), bądź sztucznym, różnego rodzaju chorób między innymi takich jak: łuszczyca, trądzik, depresja czy innych zaburzeń psychicznych. Depresja jest poważnym problemem młodych osób, nastolatków, seniorów, jej występowanie szczególnie nasila się w okresie jesienno–zimowym, kiedy przemęczenie i mała ilość światła potęgują występowanie zmiennego nastroju. Niektóre objawy depresji wskazują na nieprawidłowe działania zegara biologicznego. Są to: senność, bezsenność albo jakiekolwiek inne zaburzenia snu. Umożliwienie prawidłowego działania zegara biologicznego za pomocą światła jest bardzo istotne.

Działanie światła  słonecznego i promieni ultrafioletowych wykorzystywane jest od dawna. Po raz pierwszy światło zostało użyte do leczenia zaburzeń psychicznych, w latach 80 XX wieku. Depresje występowały podczas długich zim, kiedy dni były ciemne i krótkie. Przeciwwskazaniem do stosowania tej metody leczenia jest choroba afektywna dwubiegunowa, gdy występują zaburzenia nastroju, charakteryzujące się nawrotami epizodów depresyjnych, maniakalnych o różnym przebiegu, nasileniu i postaci.

Leczenie światłem o fali zbliżonej do naturalnego światła, przynosi bardzo dobre efekty i zyskuje coraz więcej zwolenników. Już po kilku zabiegach u około 70% pacjentów występuje wyraźna poprawa samopoczucia, tj. nabierają chęci do życia.

Ciekawosta: przebywając w pomieszczeniach oświetlanych sztucznie, dostarczamy organizmowi zaledwie 50 tysięcy luksów, a w południe słonecznego dnia aż 100 tysięcy luksów.

Naukowe badania wykazały, że światło o jasności większej niż 1500 luksów hamuje wydzielanie melatoniny (organiczny związek chemiczny, tzw. hormon snu). Dobroczynne światło jest przenoszone za pośrednictwem siatkówki oka przez nerwy wzrokowe. Bodźce świetlne są przekazywane drogą siatkówkowo–przedwzgórzową. Działanie kuracji światłem jest związane z zegarem biologicznym, który zlokalizowany jest w przedniej części jądra nadwzrokowego. Ten zegar wyznacza rytm okołodobowy, regulując wiele funkcji organizmu człowieka.

Melatonina jest produkowana i wydzielana przez gruczoł zwany szyszynką, który otrzymuje unerwienie od podwzgórza. Szczyt wydzielania melatoniny to godziny wieczorne i związane ze zmierzchem, natomiast świt powoduje spadek poziomu melatoniny.

Aby fototerapia była skuteczniejsza, zaleca się jej stosowanie około 8,5 godziny po tym, jak melatonina osiąga największe stężenie.

Co w przypadku, gdy nie mamy możliwości oznaczenia poziomu melatoniny w naszym organizmie? Liczymy ilość godzin snu, na każde pół godziny, powyżej 6 należy uwzględnić 15 minut, kiedy pacjent powinien być obudzony i rozpocząć fototerapię.

Na przykład:
osoba, która śpi 8 godzin–2 godziny powyżej 6 daje 4 razy po pół godziny, które odpowiadają 4 kwadransom, co daje godzinę. Pacjent powinien obudzić się o godzinę wcześniej, rozpocząć naświetlanie po 7 godzinach snu.

Właściwości światła są określane przez intensywność i długość fali. Terapia powinna odbywać się pod kontrolą lekarza, który indywidualnie dozuje ilość leczniczego światła. Osobami uprawnionymi do leczenia światłem są: lekarze, fizykoterapeuci, psycholodzy oraz bioenergoterapeuci. Metoda ta może być stosowana w domu, w obecności  pracowników służby zdrowia, bądź samodzielnie.

Leczenie  depresji fototerapią polega na regularnej ekspozycji na jasne światło emitowane przez lampę. Lampa powinna ona znajdować się w odległości 30cm–90 cm od pacjenta, chory nie powinien wpatrywać się w lampę. Najlepiej, gdyby była zawieszona nieco powyżej poziomu oczu, aby światło wpadało do dolnej części siatkówki. Czas naświetlenia jest zależny od natężenia światła, dla lampy emitującej światło o jasności 2500 luksów czas potrzebny to 2 godziny, natomiast przy poziomie 10000 luksów zaleca się pół godziny naświetlania.

Lampy do fototerapii  są  wyposażone w filtry promieniowania ultrafioletowego. Naświetlanie powinno odbywać się w godzinach porannych, a czas trwania, to co najmniej 14 dni codziennego naświetlania. Podstawowy czas kuracji światlem, to okres około 30 dniowy, w przypadku braku poprawy, należy przerwać leczenie, uznając proces za nieskuteczny. Często zaleca się powtórzenie sesji co 2–3 dni, aby zapobiec nawrotowi, aż do nastania wiosny, kiedy korzystamy z większej ilości światła naturalnego.

Cechy depresji sezonowej, takie jak: nadmierna senność, wzmożony apetyt na węglowodany, pogorszenie samopoczucia w godzinach wieczornych, pozwalają przewidzieć korzystne działanie fototerapii. Dodatnich efektów terapii można dopatrzeć się także, w przypadku: zaburzeń lękowych, zaburzeń zachowania, czy bulimii. Korzyści z fototerapii czerpią osoby z problemami dotyczącymi snu. Jednostki takie kładą się spać późno w nocy, wstają późno. Badania wskazują na potencjalne korzyści, w przypadku: depresji poporodowej, uzależnienia od alkoholu, czy zaburzeń obsesyjno–kompulsywnych.

Działania uboczne pojawiają się bardzo rzadko, mają przemijający, łagodny charakter. Najczęściej występującymi są: nudności, drażliwość, bezsenność, nieostre widzenie, bóle i zawroty głowy. Wymienione objawy można minimalizować przez konkretne działanie, takie jak: naświetlanie o innej porze, zmianę odległości źródła światła podczas naświetlania. Światłoterapia rzadko powoduje skutki uboczne, niejednokrotnie leczenie światłem pozwala zmniejszyć ilość przyjmowanych leków przeciwbólowych.

Zabiegi fototerapii są dostępne nie zawsze i nie dla każdego. Możemy pomóc sobie sami, warto korzystać z każdej możliwości przebywania na świeżym powietrzu, chwytania każdego promienia światła, na co dzień, nie tylko podczas weekendowych wypadów. Warto jak najwięcej światła wpuścić do mieszkania. Tuż po przebudzeniu zapalić jasną lampę, starać się, by pomieszczenie, w którym przebywamy było rzęsiście oświetlone. Pomogą firany przepuszczające światło, a w ciągu dnia nie zasłaniajmy okna żaluzjami, roletai czy wertikalami.

Ciekawostka:
leczenie światłem ma bardzo korzystny wpływ na ludzi, którzy większość czasu spędzają w pomieszczeniach zamkniętych. Promieniami ultrafioletowymi jest leczona żółtaczka u noworodków.

Leczenie światłem jest skuteczne w 60%–80%, na niektórych pacjentów fototerapia wcale nie działa. W krajach Unii Europejskiej fototerapia jest stosowana jako terapia z wyboru. W krajach skandynawskich leczenie światłem jest stosowane od wielu lat, w Niemczech w 180 klinikach i szpitalach.

Specjalny gabinet do fototerapii znajduje się we Wrocławiu, w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym przy ulicy Kamieńskiego (światłoterapia lampą Solaris). Lampy z życiodajnym światłem mają zastosowanie w wielu szpitalach, przychodnich oraz w gabinetach lekarskich na całym świecie.

Ceny fototerapii wahają się od 25,00 pln do 1.500,00 pln, średni koszt to około 49,00 pln za jedną sesję. Promienie świetlne powodują regulację procesów biologicznych w organizmie. Brak dostępu do światła słonecznego wywiera szkodliwy wpływ na psychikę oraz codzienne funkcjonowanie każdego człowieka. Naturalne światło dzienne potęguje pobudzenie organizmu do produkcji hormonów i innych substancji chemicznych, które są ważne dla dobrego samopoczucia i równowagi. Efekty leczenia są podobne, niezależnie czy odbywa się ono w dzień czy w nocy. Przy odpowiednio wczesnym zastosowaniu niektóre choroby nie wystąpią w ogóle.

Fototerapia jest polecana osobom w każdym wieku, może być stosowana przez matki karmiące i kobiety w ciąży. Nie może być prowadzona w przypadku wystąpienia migreny i nadpobudliwości nerwowej.

Leczenie jest skuteczne, gdy stosujemy tylko określone rodzaje światła. Światło halogenowe, ani lampy kwarcowe nie posiadają właściwości leczniczych. Światło, którego używa się podczas zabiegów, nie zawiera promieniowania UV, nie parzy, nie szkodzi oczom.

Zapamiętaj!
Z leczniczego działania nie mogą korzystać osoby, które przyjmują leki wywołujące silne reakcje na światło. Kiedy podczas naświetleń wystąpią nudności, bóle głowy czy mrowienie w dłoniach niezwłocznie skonsultuj się z lekarzem.

Magdalena Zając

  RSS
Komentarze użytkowników (0)
© 2020 Copyright by "Silni w Chorobie" Marcin Meszko
Niniejsza strona www oraz jej podstrony wraz ze wszystkimi zamieszczonymi na niej materiałami są objęte prawami własności intelektualnej Marcina Meszko, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą „Silni w Chorobie Marcin Meszko” z siedzibą w Toruniu. Czytaj więcej
Wyłaczajac blokowanie reklam wspierasz nasz portal i pomagasz rozwijać projekt Silniwchorobie.pl